صادق کاظمی، کارگردان مستند «صغری رئیس»، که به تازگی در پانزدهمین دوره جشنواره بینالمللی فیلم آفریقا (AFRIFF) در نیجریه پذیرفته شده است، در گفتگویی با پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از مهر درباره جدیدترین حضور بینالمللی این اثر و دغدغههای تولید آن اظهار داشت: «به لطف خدا، این فیلم در جدیدترین حضور جهانی خود در جشنواره معتبر فیلم آفریقا انتخاب شده است؛ رویدادی که تعدادی از آثار برگزیده خود را به جشنواره کن معرفی میکند.»
وی با اشاره به بازخورد مخاطبان در انگلیس، آلمان و جشنواره کوبانی که این مستند در آن جایزه بهترین فیلم را دریافت کرده است، افزود: «نکته بسیار جذاب برای مخاطب خارجی در این رویدادها، تماشای هویت مستقل یک زن ایرانی بود. در سالهای اخیر، چه در سینمای داستانی و چه در سینمای مستند، بحث و دعوای زیادی بر سر بازنمایی هویت زن ایرانی وجود داشته است. متأسفانه برخی فیلمسازان در جشنوارههای خارجی چیزی جز سیاهی و بدبختی از ایران نشان نمیدهند؛ فضایی که من نام آن را «ژانر فلاکت» گذاشتهام. این بازنمایی ناعادلانه باعث مسمومیت ذهن مخاطب خارجی شده است؛ تا جایی که وقتی در فیلم ما میبینند پیرزنی در یکی از کوهستانیترین روستاهای ایران هم برق و هم گاز دارد، تعجب میکنند و اصلاً باورشان نمیشود که روستاهای ایران تا این حد پیشرفته باشد.»
کاظمی تأکید کرد: «در چنین فضایی، ما دست روی یک سوژه حالخوبکن گذاشتیم و مخاطب را با هویت عمیق یک زن ایرانی آشنا کردیم. این مستند نشان میدهد که یک زن ایرانی تا چه حد میتواند مستقل و قوی باشد؛ زنی که به تنهایی حریف یک لشکر مرد میشود و در برابر جامعه کوچک روستا، آنگونه که احساس میکند درست است میایستد.»
وی درباره روند انتخاب سوژه و قصه این مستند توضیح داد: «علت اصلی رفتن به سراغ این سوژه به مستند قبلی من برمیگردد که در همان روستا میگذشت. در آن فیلم، خاله صغری یکی از شخصیتهای فرعی و بیشتر یک کاراکتر طنز و کمیک بود که در اکرانها مخاطبان ارتباط خیلی خوبی با او برقرار کردند. من که از کودکی با روستای «اونج» نزدیک اصفهان آشنا بودم، شروع به تحقیق کردم و ۲ سال با خاله صغری رفتوآمد و زیست داشتم. در این مسیر متوجه شدم ماجرای زندگی او بسیار عمیقتر از یک شخصیت بامزه است و داستان چوبهایی که جمع میکند، میتواند روایت یک زندگی انسانی و پر از رنج باشد. این پیرزن صد ساله با وجود اینکه در یکی از کوهستانیترین روستاهای ایران زندگی میکند و هم برق و هم گاز دارد، اصرار دارد تا چوب جمع کند. قصه فیلم حول محور راز این چوبها میچرخد؛ شخصیتی که صد سال رنج و تنهایی را با خود حمل کرده اما همچنان امیدوارانه به زندگی ادامه میدهد.»
این مستندساز درباره چالشهای اقتصادی پروژه اظهار کرد: «تولید در سینمای مستند کلاً چالش است، اما برای کسی که این مسیر را انتخاب کرده است، جذابیتهای آن بیشتر است. در مسائل مالی مستند، نوعاً شرایط به گونهای است که به خاطر کیفیت فیلم باید از خودگذشتگی داشته باشید. نمیتوانید بگویید من فقط پولی میگیرم و فیلم میسازم؛ با این نگاه هیچ فیلمسازی پیشرفت نمیکند. ما به خانه مستند طرح را ارائه دادیم و بچههای خانه مستند با ذهن باز این طرح را پذیرفتند و با وسواسی که سر کیفیت فیلم داشتیم، کار به اندازه خود جواب داد و مورد استقبال قرار گرفت.»
کاظمی با اشاره به بازخوردهای مردمی و برنامه اکران مستند افزود: «این فیلم اکنون در جشنوارههای خارجی در حال چرخش است و احتمالاً تا یک سال آینده مشغول همین کار باشیم، سپس به صورت تدریجی پخش از تلویزیون یا پلتفرمهای آنلاین را اجرایی میکنیم. البته اکرانهای خصوصی و پاتوقهای مستند مانند برنامه مرکز گسترش را داشتهایم که بازخوردهای بسیار خوبی داشت. در ایام جشنواره «سینماحقیقت» که همزمان با روز مادر بود، بچههای تبلیغات زحمت کشیدند و یک تیزر از فیلم در فضای مجازی منتشر شد که بیش از یک میلیون بازدید داشت و به شدت وایرال شد.»
کارگردان مستند «صغری رئیس» در پایان گفت: «وقتی فیلمی میسازید که فردی را حتی برای یک لحظه دلتنگ مادر یا مادربزرگش میکند و تصمیم میگیرد با آنها تماس بگیرد، یعنی آن تأثیری را که باید میگذاشته، گذاشته است. برای من بسیار جالب بود که افراد مختلف با سلایق سیاسی، اجتماعی و ایدئولوژیک کاملاً متفاوت، با دیدن خاله صغری چقدر تحت تأثیر قرار گرفتند و یاد ناخودآگاه جمعی و مادربزرگهای خود افتادند. ما به این قصههای عمیق روستایی که با هویت ایرانی ما گره خورده است به شدت نیاز داریم تا به اشتراک برسیم. این قدرت و فرصت بزرگ سینماست که میتواند افراد ملیتهای مختلف و مردم خودمان را فارغ از همه تفاوتها، سر یکسری مسائل انسانی به یک نگاه واحد و حس مشترک برساند.»