به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از ایرنا، گیلان با جاذبه‌های تاریخی، طعم و طبیعت خود به یکی از مقاصد محبوب گردشگری تبدیل شده است. امروز، شهرت جاذبه‌های شهرستان فومن در غرب استان، از جمله ماسوله و قلعه‌رودخان، به ابعاد ملی و بین‌المللی رسیده و معماری پلکانی آن گردشگران را به سوی تاریخ، طعم و طبیعت می‌کشاند.
فومن زادگاه شخصیت‌های بزرگی چون آیت‌الله بهجت فومنی، کیومرث صابری (گل آقا) و شیون فومنی (شاعر) است و شامل دو بخش سردار جنگل و بخش مرکزی و شش دهستان آلیان، سردار جنگل، گشت، گوراب‌پس، لولمان و رودپیش می‌باشد. مرکز این شهرستان فومن است و از شرق به رشت، از شمال به شهرستان‌های ماسال و صومعه‌سرا، از جنوب به شهرستان‌های طارم و شفت و از غرب به شهرستان خلخال در استان اردبیل همسایه است.
فومن در ناحیهٔ جلگه‌ای گیلان واقع شده و در میان باغ‌ها، جنگل‌ها، کوه‌ها و شالیزارها قرار دارد. برای رسیدن به این شهر، باید از رشت به سمت غرب حرکت کرده و جاده‌ای پر از درختان سپیدار را طی کنید. به دلیل وجود مجسمه‌های متعدد در این شهر، فومن به عنوان “شهر مجسمه‌ها” نیز شناخته می‌شود. زیبایی‌های دیگر این شهر شامل درختان چنار فراوان در خیابان‌ها و جاذبه‌های تاریخی-گردشگری مانند ماسوله و قلعه رودخان است. کلوچهٔ فومن نیز از دیگر معروفیت‌های این شهرستان به شمار می‌رود.
قلعه رودخان یکی از شگفت‌انگیزترین بناهای نظامی ایران است که در ۲۳ کیلومتری جنوب غربی شهرستان فومن و در میان جنگل‌های سرسبز واقع شده است. این بنا نمادی از تلاش گیلانیان برای حفاظت از سرزمین خود به شمار می‌رود. قلعه در ارتفاع ۶۸۷ تا ۷۷۸ متری از سطح دریا و در دو سوی آن دو رودخانه جاری است. این اثر تاریخی-طبیعی احتمالاً در دوره خاندان اسحقی، که بر غرب گیلان حکومت می‌کردند، ساخته شده است و برخی پژوهشگران آن را به پیش از اسلام نسبت می‌دهند.
قدیمی‌ترین سند موجود از این قلعه، کتیبه‌ای سنگی است که تاریخ تجدید بنای آن را بین سال‌های ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری (مقارن با حکومت شاه اسماعیل صفوی) ذکر می‌کند. در دوره حکومت زندیه، هدایت‌الله خان فومنی، حاکم فومن، این بنا را تعمیر کرده و توپ‌هایی برای دفاع در آن نصب کرد. این دژ نظامی به نام‌های دیگری چون قلعه حسامی، قلعه هزار پله و قلعه سگسگال نیز شناخته می‌شود. طول باروی قلعه ۱۵۰۰ متر و ارتفاع آن بین پنج تا ۱۲ متر متغیر است و با مصالح سنگ، آجر و ملات آهکی ساخته شده است. این اثر ملی به شماره ۱۵۴۶ در تاریخ ۳۰ مردادماه ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
قلعه رودخان از دو بخش ارگ و قورخانه تشکیل شده است. ارگ در قسمت غربی این بنا در دو طبقه و از جنس آجر ساخته شده و قراول‌خانه‌ها در قسمت شرقی در دو طبقه با نورگیرها و روزنه‌های متعدد قرار دارند. چشمه‌ای نیز میان قلعه و گودترین محل آن وجود دارد. بخش شرقی قلعه شامل دوازده ورودی، زندان، در اضطراری، حمام و آبریزگاه است. بخش غربی ۱۲ ورودی دارد و شامل چشمه، حوض، آب‌انبار، سردخانه، حمام، آبریزگاه شاه‌نشین و چند واحد مسکونی است که با برج و بارو محصور شده‌اند. قدمت این بنا به دوره ساسانیان برمی‌گردد و دارای حدود ۹۳۵ پله اصلی و حدود ۱۶۰۰ پله با احتساب پله‌های جدید است. مسیر پیاده‌روی قلعه تقریباً ۱.۵ کیلومتر در دل جنگل‌های هیرکانی است و به ارگ قورخانه دژ می‌رسد. بخش شاه‌نشین ارگ نیز در مرتفع‌ترین نقطه و در قسمت غربی قلعه واقع شده است.
چهل برج دیده‌بانی دور تا دور قلعه را احاطه کرده که اتاق‌های هشت‌ضلعی آن با طاق‌های گنبدی پوشانده شده‌اند. دور تا دور دیوارها و برج‌ها روزنه‌هایی شیب‌دار وجود دارد که برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی تعبیه شده‌اند. لازم به ذکر است که در طول تاریخ، هیچ دشمنی نتوانسته به این قلعه نفوذ کند و آن را فتح نماید.
از نظر زمین‌شناسی، قلعه رودخان در منطقه‌ای بنا شده که به مجموعه گشت شهرت دارد و طبق بررسی‌های انجام شده، شامل دو فاز دگرگونی است. با توجه به گزارش‌های زمین‌شناسی، احتمال وجود ذخایر آهن در این منطقه بالا است و شواهدی از فعالیت معدن‌کاری باستانی در این ناحیه وجود دارد. افسانه‌ها حاکی از آن است که این قلعه به دلیل موقعیت استراتژیک خود هرگز توسط دشمن فتح نشده است. در پایین قلعه، بازارچه‌ها، رستوران‌های محلی و پارکینگ اختصاصی وجود دارد و همچنین امکان کمپینگ و چادر زدن در محوطه‌هایی مانند دره فوشه فراهم است.
مسیر صعود به قلعه مملو از درختانی مانند راش، ممرز، بلوط و توسکا است و به دلیل حفاظت محیطی، این منطقه زیستگاه حیواناتی چون خوک وحشی، گوزن، شغال و پرندگان جنگلی است که به ندرت در مسیر تردد دیده می‌شوند. وجود رودخانه و جنگل‌های انبوه، موقعیت دفاعی و نظامی فوق‌العاده‌ای به این قلعه بخشیده و آن را در طول تاریخ مورد توجه قرار داده است.
معماری قلعه رودخان یکی از دلایل اهمیت نظامی آن است. مصالح به کار رفته در ساختمان‌ها و نوع معماری شامل آجر، سنگ، چوب، ملات، ساروج و آهک است که استفاده از مصالح مستحکم در کنار موقعیت جغرافیایی خاص و نوع معماری، قلعه رودخان را به دژی نفوذناپذیر برای ارتش دشمن تبدیل کرده است.
پله‌های قلعه رودخان در ارتفاع بالایی قرار دارند و برای رسیدن به آن باید از پله‌های زیادی عبور کنید. اما وقتی به بالای آن می‌رسید، متوجه می‌شوید که بالا رفتن از این پله‌ها ارزشش را داشته است. این دژ در اکثر مواقع در مه زیبایی فرو رفته و وقتی از بالا به زیر پای خود نگاه می‌کنید، تنها زیبایی به چشمتان می‌آید. عبور رودخانه و وجود دستفروش‌های محلی در مسیر رسیدن به قلعه، بازدید از آن را بسیار جذاب کرده است. البته بالا رفتن از این پله‌ها کار آسانی نیست، اما برای دیدن زیبایی‌های این دژ تاریخی باید از این پله‌ها بالا رفت تا عظمت و شکوه این بنای تاریخی را مشاهده کرد.
بازارچه‌ای در ابتدای مسیر منتهی به قلعه رودخان به تازگی احداث شده است تا بازدیدکنندگان سوغاتی‌های این منطقه را به یادگار ببرند. برخی از بومی‌های منطقه این بازار را “بازار اسکیمو فروش‌ها” می‌نامند. در این بازارچه، وسایل تزئینی و سوغاتی‌های منحصر به فرد این منطقه از قبیل انواع نان و کلوچه‌های محلی و صنایع دستی به فروش می‌رسد که بی‌شک یکی از جاذبه‌های محبوب گردشگران است. عروسک‌های بافتنی، ترشیجات محلی، لواشک، رب انار، انواع مربا، نان و شیرینی‌های سنتی و محصولات پشمی و حصیری از دیگر سوغاتی‌هایی هستند که در این بازارچه عرضه می‌شوند.
آبشار دوقلوی گشت رودخان یکی دیگر از جاذبه‌های قلعه رودخان است که به آبشار مایَه‌وَزَن نیز شهرت دارد و در روستای گشت رودخان، شهرستان فومن قرار دارد. ریزش آب از دو مسیر عمود بر هم که روی صخره‌های خزه گرفته جاری می‌شود، صحنه‌ای بکر و سرسبز ایجاد کرده و آن را به یک جاذبه گردشگری منحصربه‌فرد تبدیل کرده است. این آبشار در دل جنگل‌های هیرکانی واقع شده و امکانات رفاهی محدودی دارد.
آبشار ملاحسن روستای فوشه نیز یکی دیگر از نقاط دیدنی اطراف قلعه رودخان است. برای رسیدن به این آبشار باید از فومن به قلعه رودخان رفته و سپس به روستای زیبای فوشه برسید. پس از عبور از پل فلزی و حدود پنج کیلومتر پیاده‌روی، این آبشار نمایان می‌شود.
مفاهیم گردشگری در دنیای امروز عمق یافته و گیلان با جاذبه‌های کم‌نظیر خود، سفرنامه‌ای بی‌انتها برای علاقه‌مندان به سفر فراهم کرده است. به همین دلیل، پایگاه خبری دیدگاه مدیریت تلاش کرده است در مجموعه گزارش‌هایی با عنوان “در مسیر باران، آشنایی با جاذبه‌های گیلان” به معرفی مقاصد بارز شهرستان‌های استان بپردازد و نقش گردشگری در جامعه جهانی و تأثیر این صنعت بر ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی را نشان دهد. قلعه رودخان به عنوان یکی از نمادهای معروف استان گیلان، با وجود آبشارهای بکر و زیبای اطرافش، این دژ تاریخی را به یکی از نقاط دیدنی استان و کشور تبدیل کرده است و بر ماست که این یادگار گرانبها را به نسل‌های آینده بسپاریم.
