به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از خبرگزاری مهر، بررسی‌های علمی انجام‌شده بر روی انار نشان می‌دهد که ارزش دارویی یک گیاه نمی‌تواند تنها به یک ماده یا بخش خاص آن نسبت داده شود؛ بلکه نوع ترکیبات، مقدار آن‌ها، بخش مورد استفاده و روش فرآوری نیز در ویژگی‌های یک فرآورده گیاهی تأثیرگذار هستند.
خواص پوست انار پوست انار به‌طور خاص غنی از تانن‌های قابل هیدرولیز، به ویژه الاژیتانن‌ها است؛ در حالی که بخش خوراکی و آب انار دارای مقادیر قابل توجهی از آنتوسیانین‌ها و فلاونوئیدها می‌باشند. روغن استخراج‌شده از دانه انار نیز حاوی اسیدهای چرب خاصی از جمله اسید پونیسیک (Punicic acid) است. از میان ترکیبات فنولی موجود در انار، پونیکالاژین (Punicalagin) یکی از شناخته‌شده‌ترین الاژیتانن‌ها به شمار می‌آید که به‌ویژه در پوست و بخش‌های مرتبط با میوه مورد بررسی قرار گرفته است. این ترکیب به دلیل ویژگی‌های شیمیایی و فعالیت زیستی بالقوه‌اش، در پژوهش‌های فارماکوگنوزی و داروسازی گیاهی از اهمیت بالایی برخوردار شده است.
آیا انار یک دارو است؟ با این حال، نباید وجود پونیکالاژین را به معنای اثبات یک اثر درمانی قطعی تلقی کرد؛ بسیاری از آثار گزارش‌شده برای ترکیبات انار هنوز در مطالعات آزمایشگاهی و پیش‌بالینی مورد بررسی قرار دارند و برای برخی کاربردها شواهد بالینی کافی وجود ندارد. یکی از نکات جالب درباره انار این است که تنها به ترکیبات موجود در خود گیاه محدود نمی‌شود؛ بلکه نحوه متابولیسم این ترکیبات در بدن نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. الاژیتانن‌ها و اسید الاژیک جذب سیستمیک محدودی دارند و بخشی از آن‌ها در دستگاه گوارش تحت تأثیر میکروبیوتای روده به ترکیباتی به نام اورولیتین‌ها (Urolithins) تبدیل می‌شوند. این متابولیت‌ها قابلیت جذب بیشتری دارند و به همین دلیل در پژوهش‌های مربوط به زیست‌فراهمی و اثرات زیستی فرآورده‌های حاوی پلی‌فنول‌های انار مورد توجه قرار گرفته‌اند. تفاوت در ترکیب میکروبیوتای روده افراد نیز می‌تواند یکی از عوامل مؤثر بر تفاوت در تشکیل این متابولیت‌ها باشد.
در داروسازی گیاهی، شناسایی ترکیبات مؤثره تنها مرحله نخست است. برای تولید یک فرآورده قابل اعتماد، عواملی نظیر گونه و رقم گیاه، شرایط رشد، زمان برداشت، بخش مورد استفاده، روش خشک‌کردن، روش استخراج و شرایط نگهداری باید به دقت کنترل شوند. مطالعات متعددی اثرات زیستی عصاره‌ها و ترکیبات انار را مورد بررسی قرار داده‌اند و شواهد آزمایشگاهی و برخی مطالعات انسانی، ظرفیت‌هایی مانند فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی را مورد توجه قرار داده‌اند. با این حال، اثبات اثر یک عصاره یا ترکیب گیاهی در شرایط آزمایشگاهی با اثبات اثربخشی یک فرآورده دارویی در انسان یکسان نیست. بنابراین، انار را نمی‌توان صرفاً بر اساس نتایج آزمایشگاهی، جایگزین داروهای مورد استفاده در درمان بیماری‌ها دانست.
مرور مطالعات بالینی نیز نشان می‌دهد که اگرچه پژوهش‌های انسانی متعددی انجام شده است، اما کیفیت و میزان شواهد برای کاربردهای مختلف یکسان نیست. ظرفیتی ارزشمند برای پژوهش و داروسازی در ایران انار از گیاهان با سابقه طولانی کشت و استفاده در ایران به شمار می‌رود و تنوع ارقام و شرایط اقلیمی کشور، ظرفیت مناسبی برای مطالعه ترکیبات زیست‌فعال آن فراهم کرده است. از سوی دیگر، پوست و سایر بخش‌های جانبی حاصل از فرآوری انار که در بسیاری از موارد به‌عنوان ضایعات کشاورزی در نظر گرفته می‌شوند، می‌توانند منبعی برای استخراج و مطالعه ترکیبات ارزشمند گیاهی باشند.
