به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان در مراسم عزاداری شامگاه پنجشنبه دومین شب ایام فاطمیه در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، به تبیین اهمیت پناه بردن به خداوند در زندگی انسان پرداخت و استعاذه را یکی از مهم‌ترین برنامه‌های معنوی برای حفظ ایمان، سلامت روح و آرامش روان دانست و بر لزوم توجه به این آموزه در زندگی روزمره تأکید کرد.
وی با اشاره به اینکه انسان به تنهایی نمی‌تواند به‌طور کامل از خود در برابر تهدیدهای مادی و معنوی محافظت کند، اظهار داشت: استعاذه به معنای قرار گرفتن انسان ضعیف در پناه قدرت مطلق الهی و درخواست حمایت از پروردگار است. این رفتار معنوی می‌تواند در سلامت جسمی، آرامش روانی، تهذیب نفس و مصون ماندن از وسوسه‌های شیطانی تأثیرگذار باشد.
پناهیان با بیان اینکه غفلت از پناه بردن به خداوند زمینه سوءاستفاده شیطان از نقاط ضعف انسان را فراهم می‌کند، گفت: یکی از رفتارهایی که انسان خداپرست باید به آن توجه داشته باشد، استعاذه است. انسان باید پیش از آنکه در معرض وسوسه و آسیب قرار بگیرد، خود را به خداوند بسپارد و از او برای عبور از دشواری‌ها یاری بخواهد.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت با استناد به روایتی از امام صادق(ع) درباره ضرورت پناه بردن به خدا هنگام خشم و عصبانیت بیان کرد: امام صادق(ع) سفارش می‌کنند که انسان هنگام غضب به خداوند پناه ببرد؛ چراکه استعاذه می‌تواند آتش خشم را فرو بنشاند و مانع بروز رفتارهایی شود که تحت تأثیر وسوسه‌های شیطانی شکل می‌گیرند.
وی با اشاره به آموزه‌های قرآن کریم درباره وجود جن و شیاطین تصریح کرد: سخن گفتن از وجود جن و تأثیرگذاری شیاطین بر زندگی انسان، برگرفته از تعالیم قرآن است و نباید آن را با خرافات یکسان دانست. سوره جن به روشنی از گروهی از جنیان سخن می‌گوید که با شنیدن آیات الهی به پیامبر اکرم(ص) ایمان آوردند.
پناهیان هدف از طرح این مباحث را آگاهی انسان از دشمن و شناخت راه‌های پیشگیری از آسیب دانست و افزود: شیطان قدرت مستقلی در برابر اراده خداوند ندارد و از غفلت‌ها و ضعف‌های انسان برای تأثیرگذاری استفاده می‌کند. وجود این دشمن در نظام امتحان الهی می‌تواند زمینه‌ای برای تقویت انسان در مسیر مبارزه با وسوسه‌ها باشد، اما اگر انسان مراقب نباشد، همین مسئله به عاملی برای آسیب دیدن او تبدیل می‌شود.
وی با اشاره به محدود بودن قدرت شیطان در تأثیرگذاری بر انسان خاطرنشان کرد: شیطان می‌تواند ناامیدی اندک انسان را افزایش دهد، غرور کوچک او را بزرگ کند و زمینه‌های غفلت را گسترش دهد، اما آفریننده گناه و مسئول مستقل اعمال انسان نیست. در نهایت نیز هنگامی که گناهکاران بخواهند مسئولیت رفتار خود را به گردن او بیندازند، شیطان اعلام می‌کند که تنها دعوت کرده و انسان‌ها خودشان دعوت او را پذیرفته‌اند.
سخنران حرم مطهر با اشاره به ارتباط سلامت جسم و روان اظهار کرد: ترس، استرس، نگرانی، حسرت، حرص و حسادت از جمله عواملی هستند که می‌توانند سلامت جسم انسان را تحت تأثیر قرار دهند. در روایات نیز درباره آثار زیان‌بار حسادت بر جسم هشدار داده شده است و شیطان با بهره‌گیری از ضعف‌های روحی انسان می‌تواند اضطراب، نگرانی و ناامیدی او را افزایش دهد.
وی همچنین با اشاره به برخی روایات درباره آلودگی‌ها و امور ناپاک پیرامون انسان گفت: در برخی تعابیر روایی برای این آلودگی‌ها نیز از عنوان شیطان استفاده شده است که توجه به پاکیزگی محیط زندگی و رعایت بهداشت را یادآوری می‌کند.
پناهیان با تفکیک مفهوم استعاذه از استغفار بیان کرد: استغفار برای جبران خطاها و گناهانی است که انسان مرتکب شده، اما استعاذه پیش از گرفتار شدن در گناه و گمراهی معنا پیدا می‌کند. در واقع، انسان پیش از آنکه نقاط ضعفش زمینه آسیب را فراهم کند، به خداوند پناه می‌برد تا از وسوسه‌ها و غفلت‌ها در امان بماند.
وی یکی دیگر از آثار استعاذه را رهایی از غرور و احساس استقلال در برابر خداوند دانست و گفت: انسان موجودی باعظمت و برخوردار از کرامت الهی است. خداوند در قرآن کریم درباره آفرینش انسان می‌فرماید «وَنَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی» و او را شایسته مقام خلافت الهی قرار داده است، اما این کرامت نباید موجب احساس بی‌نیازی در برابر پروردگار شود.
این سخنران با اشاره به اینکه انسان گاهی در درون خود گرفتار نوعی فرعونیت و احساس استقلال می‌شود، افزود: ممکن است فرد تصور کند بدون اتکا به خداوند قادر است همه امور زندگی خود را سامان دهد. حتی در روایتی درباره نیازهای طبیعی و دفع مواد زائد از بدن انسان، به محدودیت‌های جسمی اشاره شده تا تکبر انسان شکسته شود و نیازمندی او به پروردگار یادآوری شود.
پناهیان تأکید کرد: استعاذه موجب تهذیب روح و پاکی درون انسان می‌شود؛ زیرا فرد با پناه بردن به خداوند، کوچکی و نیازمندی خود را در برابر پروردگار می‌پذیرد و اعتراف می‌کند که بدون حمایت الهی توان حفاظت کامل از خویش را ندارد.
وی با اشاره به سفارش‌های قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) درباره استمرار استعاذه گفت: در روایات توصیه شده است که انسان هر شب پیش از خواب به خداوند پناه ببرد. در روایتی از امام صادق(ع) نیز یازده تعبیر برای استعاذه بیان شده که از جمله آنها پناه بردن به عزت، قدرت، جلال، سلطنت، جمال، عظمت، منع، جمع، ملک و وجه خداوند و نیز رسول خدا(ص) از شر آفریده‌های الهی است.
سخنران حرم مطهر با بیان اینکه استعاذه صرفاً بر زبان آوردن چند عبارت نیست، اظهار کرد: انسان باید هنگام پناه بردن به خداوند، با تمام وجود به قدرت و عظمت پروردگار توجه داشته باشد و نیازمندی خود را در برابر او احساس کند. بر اساس روایت امام صادق(ع)، انسان می‌تواند از هر چیزی از جمله بلاها و بیماری‌ها به خداوند پناه ببرد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به مراقبت‌های مادی و معنوی افزود: انسان باید برای حفظ سلامت جسم خود اقدامات لازم را انجام دهد، اما نباید تصور کند سلامت امروز به معنای تضمین سلامت فرداست. هر فردی ممکن است در معرض بیماری و حوادث قرار بگیرد و پناه بردن به خداوند در کنار رعایت عوامل مادی، بخشی از مسیر حفاظت و سلامت انسان است.
پناهیان با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره رفتار روزانه پیامبر اکرم(ص) گفت: رسول خدا(ص) با وجود جایگاه و عظمت معنوی خود، هر روز از شک، شرک، تعصب، غضب، ظلم و حسادت به خداوند پناه می‌بردند. وقتی پیامبر اکرم(ص) از این امور به خدا پناه می‌بردند، پیروان ایشان نیز باید بیش از پیش مراقب رفتار و حالات درونی خود باشند.
وی رعایت دستورالعمل‌های پیشگیرانه را در زندگی معنوی ضروری دانست و با اشاره به لزوم رعایت دستورالعمل‌های ایمنی در سفرهای هوایی حتی برای احتمال‌های اندک، خاطرنشان کرد: در زندگی معنوی نیز باید مراقبت‌های لازم را جدی گرفت. این مراقبت‌ها تنها به حوزه دینداری محدود نمی‌شود، بلکه در سلامت روانی، اجتماعی و حفظ امنیت زندگی انسان نیز نقش دارد.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت با اشاره به اینکه طرح مباحث مربوط به جن و شیطان ممکن است در برخی افراد نگرانی ایجاد کند، گفت: اگر انسان پس از شنیدن این مباحث به جای پناه بردن به خداوند دچار اضطراب بیشتری شود، هنوز به حقیقت استعاذه و تو
