به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از مهر، محققان می‌گویند مصرف بیش از حد مکمل‌ها می‌تواند به کبد آسیب برساند. کبد به‌عنوان مرکز اصلی فیلتر کردن مواد در بدن شناخته می‌شود و همچنین وظیفه ذخیره برخی مواد مغذی را برعهده دارد.
«ارین پرسون»، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، توضیح می‌دهد: «چون ویتامین‌های محلول در چربی در کبد ذخیره می‌شوند، مصرف بیش از اندازه آن‌ها—از جمله ویتامین A—در طول زمان می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلالات جدی کبدی شود.»
به گفته این متخصص، در مقابل ویتامین‌های محلول در آب که معمولاً بخش بیشتری از آن‌ها از طریق ادرار از بدن دفع می‌شود، ویتامین A اضافی می‌تواند در بدن تجمع پیدا کند. مصرف دوزهای بالا از مکمل‌های ویتامین A نیز به مرور زمان ممکن است مسمومیت ایجاد کرده و در موارد شدید منجر به آسیب کبدی شود.
برخی مکمل‌های گیاهی هم می‌توانند خطر آسیب به کبد را بالا ببرند. از جمله این محصولات می‌توان به عصاره چای سبز، آشواگاندا، کاوا و زردچوبه اشاره کرد. داشتن بیماری زمینه‌ای کبدی یا مصرف بیشتر از مقدار توصیه‌شده بعضی مکمل‌ها نیز ریسک بروز آسیب کبدی را افزایش می‌دهد.
مکمل‌ها ممکن است به شکل معناداری بر بدن اثر بگذارند و حتی با داروهایی که پیش‌تر مصرف می‌کنید تداخل پیدا کنند. با توجه به نوع مکمل و دارو، این تداخل می‌تواند باعث کاهش اثرگذاری دارو یا افزایش احتمال بروز عوارض جانبی شود.
برای نمونه، مکمل‌های کلسیم و آهن می‌توانند در جذب «لووتیروکسین»—یک داروی رایج برای مشکلات تیروئید—اختلال ایجاد کرده و اثربخشی آن را کاهش دهند. همچنین برخی مکمل‌ها احتمالاً بر فرایند لخته شدن خون اثر می‌گذارند؛ از جمله سیر، جینکو بیلوبا و روغن ماهی که در برخی شرایط با خونریزی داخلی بالقوه مرتبط دانسته شده‌اند، به‌خصوص زمانی که همراه با رقیق‌کننده‌های خون مانند وارفارین مصرف شوند.
پرسون تأکید می‌کند که ممکن است افراد برای بهبود وضعیت تغذیه‌ای خود به مصرف مکمل روی بیاورند، اما ترکیب نادرست یا مصرف همزمان بیش از اندازه آن‌ها می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد. او می‌گوید: «مصرف بیش از حد مکمل‌ها به طور همزمان می‌تواند در جذب برخی مواد مغذی اختلال ایجاد کند.»
به گفته پرسون، برای مثال وقتی کلسیم همراه با آهن مصرف می‌شود، کلسیم ممکن است توانایی جذب آهن را کاهش دهد؛ چون این دو معمولاً از مسیرهای مشابه جذب می‌شوند. بر همین اساس، توصیه می‌شود کلسیم و آهن در زمان‌های جداگانه در طول روز مصرف شوند.
همچنین «روی (زینک)» و «مس» می‌توانند در جذب با یکدیگر رقابت ایجاد کنند. «جولی استفانسکی»، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، می‌گوید: «ممکن است فردی به طور منظم زینک مصرف کند و تصور کند به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند، اما در واقع ممکن است تعادل سایر ریزمغذی‌ها را به هم بزند.»
به گفته این متخصص، مصرف زینک بدون نسخه در کوتاه‌مدت ممکن است تا حدی از سیستم ایمنی پشتیبانی کند، اما مصرف دوزهای بالا در طول زمان می‌تواند جذب مس را کاهش دهد و در نتیجه احتمال کمبود مس و بروز پیامدهایی مانند کم‌خونی و مشکلات عصبی را افزایش دهد.
احتمال بروز سنگ کلیه نیز ممکن است بیشتر شود. کلیه‌ها مواد زائد را از جریان خون فیلتر می‌کنند و برخی مکمل‌ها می‌توانند بر مقدار موادی که در ادرار باقی می‌مانند اثر بگذارند؛ بنابراین اگر سابقه سنگ کلیه دارید، باید نسبت به ترکیبات مصرفی حساس باشید.
«ملانی بتز»، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، می‌گوید: «بسیاری از مکمل‌های گیاهی—به‌ویژه آن‌هایی که دارچین، چغندر، زردچوبه، فلفل سیاه یا اسفناج در ترکیب دارند—ممکن است حاوی مقدار زیادی اگزالات باشند.» او همچنین توصیه می‌کند اگر پیش‌تر سنگ کلیه اگزالات داشته‌اید، در مصرف این نوع مکمل‌ها احتیاط کنید.
بتز می‌افزاید: «ویتامین C نیز می‌تواند تولید اگزالات را در بدن افزایش دهد و به شکل قابل توجهی سطح اگزالات ادرار را بالا ببرد؛ در نتیجه خطر سنگ کلیه اگزالات بیشتر می‌شود.» به گفته او، دوزهای بالای ویتامین C در افراد مستعد ممکن است ریسک سنگ کلیه را افزایش دهد، هرچند شدت این خطر در افراد مختلف متفاوت است.
از سوی دیگر، کارشناسان می‌گویند مکمل‌ها همیشه بهترین راه برای بهبود سلامت نیستند. بتز تأکید می‌کند: «یک برنامه غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و مدیریت استرس باید اولویت اصلی باشد و مکمل‌ها تنها در صورت نیاز می‌توانند به جبران کمبودهای تغذیه‌ای کمک کنند.»
اگر احتمال می‌دهید دچار کمبودهای تغذیه‌ای هستید یا فکر می‌کنید مصرف یک مکمل مشخص برایتان مفید است، بهتر است درباره انتخاب محصول و تعیین دوز مناسب با متخصص تغذیه و پزشک خود مشورت کنید. مصرف مکمل بدون وجود نیاز واقعی نیز ممکن است الزاماً مزیتی بیشتر از خودِ رژیم غذایی به همراه نداشته باشد.
