توحید؛ کلید زندگی جامع و همه‌جانبه انسان

به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از مهر، آیت‌الله عبدالله جوادی آملی در جلسه هفتگی درس اخلاق که با حضور اقشار مختلف مردم در مسجد اعظم قم برگزار شد، به بررسی برخی کلمات قصار امیرالمؤمنین علی(ع) در نهج‌البلاغه پرداخت و حقیقت توحید و تأثیرات آن در زندگی فردی و اجتماعی را تبیین کرد. وی با اشاره به این نکته که توحید تنها به اعتقاد قلبی به وحدانیت خداوند محدود نمی‌شود، اظهار داشت: در حدیث آمده است «التوحید ثمن الجنة»؛ توحید بهای بهشت است و هیچ‌کس وارد بهشت نمی‌شود مگر اینکه موحد باشد.

آیت‌الله جوادی آملی ادامه داد: موحد کسی نیست که تنها در مقام اعتقاد، خدا را واحد بداند، بلکه کسی است که آثار توحید در اعمال و رفتار او نمایان باشد و جهان را بدون آفریدگار آن نبیند و تمامی شئون زندگی خود را در سایه «لا حول و لا قوة إلا بالله» مشاهده کند. وی خاطرنشان کرد: در نظام امامت و امت، حیات امام بر مدار توحید است و اینکه در زیارت‌ها و دعاها در محضر ائمه(ع) برای تک‌تک حالات و شئون آنها سلام عرض می‌کنیم، نشان‌دهنده این است که انسان موحد همه آثار و شئون خود را توحیدی می‌کند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت عمل به علم، خطاب به حوزویان گفت: مطالعه، تحقیق، تألیف، تدریس و سخنرانی، سرمایه علمی انسان است و سفارش امیرالمؤمنین(ع) این است که این سرمایه را هدر ندهید. آیت‌الله جوادی آملی با اشاره به فرمایش امیرالمؤمنین(ع) بیان کرد: «لَا تَجْعَلُوا عِلْمَکُمْ جَهْلًا، وَ یَقِینَکُمْ شَکًّا؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَیَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا»؛ علم خود را جهل قرار ندهید و اگر دانستید، به آن عمل کنید.

وی تأکید کرد: انسان باید با عمل، علم خود را زنده نگه دارد، زیرا عالم بی‌عمل، علم خود را به جهل تبدیل کرده است. دانستن اگر در رفتار انسان اثر نداشته باشد، مانند ندانستن است.

وی با اشاره به آثار علم در زندگی انسان گفت: هر آنچه از انسان صادر می‌شود، نشانه علم و شخصیت اوست. کتابی که می‌نویسد، نامه‌ای که می‌نگارد، سخنی که می‌گوید و سخنرانی‌ای که انجام می‌دهد، نماینده علم اوست. آیت‌الله جوادی آملی افزود: آنچه از حوزه شنیده، دیده، گفته و نوشته می‌شود، نماینده اعتقادات و معارف علمی حوزه است، بنابراین باید در سخن گفتن، قلم زدن و رفتار اجتماعی مراقب بود و هر سخنی را نگفت و هر مطلبی را ننوشت.

وی اظهار کرد: هر سخنی که انسان می‌گوید، پیامی از سوی اوست و باید پخته و سنجیده باشد.

وی در ادامه با اشاره به ضرورت توجه به نیازهای دیگران گفت: ممکن است کسی برای حل یک مسئله علمی یا مشکل اجتماعی به انسان مراجعه کند. اگر امکان برطرف کردن نیاز او وجود دارد، نباید او را رد کرد و اگر امکان کمک وجود ندارد، باید با «رد حسن» و احترام، او را راهنمایی کرد. آیت‌الله جوادی آملی تأکید کرد: نگاه توحیدی به روابط اجتماعی، جامعه را زنده و متمدن می‌کند. انسان باید بداند نیازمندی که به او مراجعه کرده، می‌تواند فرستاده خدا باشد و باید با احترام با او رفتار کند.

وی افزود: در تعبیر نورانی آمده است «المسکین رسول‌الله»؛ نیازمند، فرستاده خداست و به سراغ انسان آمده تا نیازش برطرف شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسئله رزق بیان کرد: خداوند هیچ بنده‌ای را بدون روزی خلق نکرده است. بخشی از روزی انسان در اختیار اوست و بخشی نزد خداوند قرار دارد و آنچه نزد خداست، محکم‌تر و یقینی‌تر از چیزی است که در اختیار انسان قرار دارد. آیت‌الله جوادی آملی با اشاره به مضمون آیه «مَا عِندَکُمْ یَنفَدُ وَمَا عِندَ اللَّهِ بَاقٍ» اظهار کرد: انسان نباید ناامید باشد، زیرا آن مقدار از روزی که نزد خداست، محفوظ است و ذات اقدس الهی آن را قطع نمی‌کند.

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت عزت و ایستادگی در برابر ظلم گفت: امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرماید «لَا یَمْنَعُ الضَّیْمَ الذَّلِیلُ»؛ ستم را جز ملت فرومایه کسی تحمل نمی‌کند، بنابراین باید عزیز و سربلند بود و ستم‌پذیر نبود. آیت‌الله جوادی آملی افزود: در بیان دیگری آمده است «رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَیْثُ جَاءَ»؛ به کسی سنگ نزنید، زیرا ظلم ابتدایی جایز نیست، اما اگر کسی به شما سنگ زد، آن را برگردانید.

پیمایش به بالا