به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از خبرگزاری مهر، مهران ضرغامی در کنگره دانش اعتیاد با محوریت «جنگ، بی‌ثباتی و اعتیاد: ضرورت پاسخ علمی و اجتماعی» به افزایش اضطراب، بی‌خوابی، سوگ، ناامنی و احساس بی‌اختیاری اشاره کرد و افزود: این عوامل ممکن است برخی افراد را به سمت مصرف مواد به‌عنوان راهی برای کاهش موقت فشار روانی سوق دهد. از سوی دیگر، بیکاری، فقر، جابه‌جایی جمعیت، از هم‌گسیختگی خانواده و کاهش حمایت‌های اجتماعی نیز می‌تواند زمینه‌ساز مصرف یا عود آن شود.
وی با تأکید بر اینکه جنگ ممکن است تغییراتی در بازار مواد مخدر ایجاد کند، تصریح کرد: در زمان جنگ، ممکن است دسترسی، قیمت، نوع ماده، خلوص و حتی مسیرهای قاچاق تغییر کند. بنابراین، لزوماً با یک «افزایش یکنواخت مصرف» مواجه نیستیم؛ ممکن است مصرف یک ماده کاهش یابد و مصرف ماده دیگری افزایش یابد یا الگوی مصرف به سمت خطرناک‌تر شدن برود.
دبیر علمی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد گفت: در حال حاضر، داده‌های اپیدمیولوژیک ملی و قابل اعتمادی در مورد اینکه جنگ دقیقاً چه میزان مصرف مواد را در کشور افزایش داده یا چه الگوهایی از مصرف را تغییر داده است، در دسترس نداریم. بنابراین، یکی از نیازهای فوری ما ایجاد یک نظام پایش سریع است؛ وگرنه ممکن است چند سال بعد تازه متوجه تغییراتی شویم که امروز آغاز شده‌اند.
ضرغامی در ادامه اظهار داشت: نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد با محوریت جنگ، بی‌ثباتی و اعتیاد: ضرورت پاسخ علمی و اجتماعی، با هدف ارتقای دانش تخصصی، تبادل تجربیات علمی و ارائه تازه‌ترین یافته‌های پژوهشی در حوزه پیشگیری، درمان و سیاست‌گذاری اعتیاد از ۲۹ مهر تا اول آبان ماه امسال در مرکز همایش‌های رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار می‌شود.
وی افزود: این رویداد علمی که از مهم‌ترین گردهمایی‌های تخصصی کشور در زمینه اعتیاد به شمار می‌رود، بستری فراهم می‌کند تا استادان برجسته، پژوهشگران، متخصصان بالینی، فعالان اجتماعی و سیاست‌گذاران در زمینه رویکردهای نوین درمان، اعتیاد رفتاری، اپیدمیولوژی مصرف مواد، برنامه‌های پیشگیری مبتنی بر شواهد، کاهش آسیب، پیامدهای اجتماعی و روان‌شناختی اعتیاد و نیز کاربرد فناوری‌های نوین در مدیریت اعتیاد به تبادل نظر و ارائه دستاوردهای نوین خود بپردازند.
دبیر علمی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد در پاسخ به این پرسش که آیا با پایان جنگ بحران مصرف مواد مخدر فروکش خواهد کرد، گفت: شاید یکی از اشتباهات مهم تصور این باشد که با پایان درگیری نظامی، پیامدهای سلامت روان نیز پایان می‌یابد؛ در حالی که در بسیاری از موارد، درست بعد از پایان بحران، مسائلی همچون اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، افسردگی، مشکلات خانوادگی، بیکاری، بدهی، سوگ‌های پردازش‌نشده و احساس ناامنی مزمن خود را بیشتر نشان می‌دهند. شواهد حاصل از مرور مطالعات مربوط به جمعیت‌های جنگ‌زده نیز نشان می‌دهد که متأسفانه پیامدهای روانی جنگ می‌تواند آثار پایداری برجای گذارد.
وی با اشاره به اینکه در حوزه اعتیاد نیز ممکن است بین مواجهه با جنگ و بروز مشکل، فاصله زمانی وجود داشته باشد، افزود: این موضوع به‌ویژه درباره کودکانی که در معرض تجارب شدید و نامطلوب قرار می‌گیرند، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بخشی از خطر مصرف مواد در سال‌های بعد، از مسیر افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه، خشم، رفتارهای برون‌ریز، ارتباط با همسالان پرخطر و استفاده از مواد برای مقابله با فشار روانی شکل می‌گیرد.
ضرغامی یادآور شد: بنابراین، اگر بخواهیم تنها زمانی مداخله کنیم که آمار اعتیاد بالا رفته باشد، عملاً دیر اقدام کرده‌ایم. از همین امروز باید پایش جمعیتی مصرف مواد و سلامت روان را آغاز کنیم، خدمات سلامت روان را در مراقبت‌های اولیه تقویت کرده، برنامه‌های مدرسه‌محور و خانواده‌محور داشته باشیم و برای گروه‌های آسیب‌دیده از جنگ پیگیری طولانی‌مدت طراحی کنیم. به زبان ساده، پیشگیری از اعتیاد پس از جنگ، از دوران خود جنگ آغاز می‌شود.
بر اساس این گزارش، در نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد، محورهایی همچون همه‌گیری‌شناسی اعتیاد، جنبه‌های بیولوژیک اعتیاد، جنبه‌های روانی‌اجتماعی سبب‌شناسی اعتیاد، درمان اعتیاد، کاهش آسیب و سیاست‌گذاری در اعتیاد، اعتیاد و گروه‌های خاص، هم‌بودگی‌ها (وجود هم‌زمان دو یا چند اختلال یا بیماری در یک فرد) و ملاحظات پزشکی اعتیاد، پیشگیری از اعتیاد و تجربه‌ها (مرور مورد، نوآوری‌ها و …) مورد بحث و بررسی کارشناسان، متخصصان و صاحب‌نظران این حوزه قرار خواهد گرفت.
