میلاد محمودیان
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور از تصویب چند برنامه حمایتی برای توسعه زیست‌بوم فناوری و نوآوری در استان اردبیل خبر داد و گفت اجرای این مصوبات می‌تواند زیرساخت‌های لازم را برای تبدیل ظرفیت‌های بومی استان به ثروت پایدار دانش‌بنیان فراهم کند.
حسین افشین در حاشیه نشست با نخبگان، دانشگاهیان و فناوران استان اردبیل و در جمع خبرنگاران گفت: در این سفر از بخش‌های مختلف زیست‌بوم فناوری و نوآوری استان، از جمله پارک علم و فناوری اردبیل، بازدید شد و از نزدیک ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و نیازهای این حوزه مورد بررسی قرار گرفت.
او با اشاره به فعالیت ۵۲ شرکت دانش‌بنیان در اردبیل گفت رویکرد معاونت علمی این است که با تکیه بر ظرفیت‌های بومی، جغرافیایی و انسانی استان، اقتصاد دانش‌بنیان در مسیر توسعه منطقه‌ای قرار بگیرد و این توانمندی‌ها به ثروتی پایدار مبتنی بر علم و فناوری تبدیل شوند.
افشین از حمایت معاونت علمی برای راه‌اندازی کارخانه نوآوری در استان خبر داد و گفت یکی از تصمیم‌های مهم این سفر، حمایت از احداث کارخانه نوآوری اردبیل است؛ مجموعه‌ای کارگاهی و نوآورانه که با همکاری استانداری و پشتیبانی معاونت علمی ایجاد می‌شود و پیش‌بینی شده تا پایان سال به بهره‌برداری برسد.
او با تأکید بر ظرفیت‌های استان در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی گفت برنامه‌ریزی‌ها بر این اساس است که اردبیل به قطب کشاورزی هوشمند کشور در این حوزه‌ها تبدیل شود. به همین منظور، حمایت‌های زیرساختی در زمینه تجهیزات پژوهشی و آزمایشگاهی نیز در دستور کار قرار گرفته تا زمینه توسعه فناوری‌های نوین و هوشمندسازی این بخش فراهم شود.
معاون علمی رئیس‌جمهور همچنین به موقعیت مرزی استان اشاره کرد و گفت یکی دیگر از برنامه‌های در نظر گرفته‌شده، استفاده از این ظرفیت برای ایجاد یک مسیر ویژه صادراتی برای محصولات دانش‌بنیان است. به گفته او، این مسیر می‌تواند علاوه بر کمک به شرکت‌های استان، زمینه صادرات محصولات دانش‌بنیان سایر نقاط کشور را هم فراهم کند و حضور فناوری‌های ایرانی را در بازارهای منطقه‌ای گسترش دهد.
او در بخش دیگری از صحبت‌هایش از اجرای طرح «نوشناس» در استان خبر داد و گفت قرار است ۶۰ شرکت فناور اردبیل که هنوز موفق به دریافت تأییدیه دانش‌بنیان نشده‌اند، در این طرح معرفی شوند و از حمایت‌های معاونت علمی بهره‌مند شوند. افشین پیش‌بینی کرد با اجرای این برنامه، تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان استان تا سال آینده از ۵۲ شرکت به حدود ۸۰ شرکت برسد.
وی همچنین از اختصاص منابع مالی تازه برای توسعه فناوری در استان خبر داد و گفت خط اعتباری‌ای معادل ۱۰ برابر سرمایه ثبتی صندوق پژوهش و فناوری اردبیل، از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی در اختیار استان قرار می‌گیرد که ارزشی در حدود ۵۰۰ میلیارد تومان دارد. این منابع قرار است صرف حمایت از پروژه‌های فناورانه و دانش‌بنیان استان شود.
افشین با بیان اینکه توسعه زیرساخت‌ها مقدمه شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان است، گفت مجموعه مصوبات این سفر می‌تواند تحولی جدی در زیست‌بوم فناوری و نوآوری اردبیل ایجاد کند و مسیر تبدیل دانش و فناوری به ثروت پایدار را هموار سازد.
او در ادامه به برنامه‌های ملی معاونت علمی، بنیاد ملی نخبگان و بنیاد ملی علم ایران هم اشاره کرد و گفت در حوزه نخبگان، طرح‌هایی برای جذب، نگهداشت و توانمندسازی سرمایه انسانی کشور در حال اجراست. به گفته او، برنامه‌هایی مانند شهید احمدی روشن و صیاد شیرازی ادامه دارد و هم‌زمان طرح جدیدی نیز در دست طراحی است تا از توان نخبگان در حل مسائل و پروژه‌های ملی استفاده شود.
افشین درباره فعالیت‌های بنیاد ملی علم ایران هم گفت حمایت از پژوهش‌های اعضای هیئت علمی از طریق گرنت‌های پژوهشی ادامه دارد. همچنین طرح جهش علمی و فناوری با مشارکت ۲۰ دانشگاه کشور در حال اجراست تا زمینه توسعه پژوهش‌های مسئله‌محور و جهش علمی فراهم شود.
او از طراحی برنامه‌ای تازه برای حمایت از پژوهش‌های مرز دانش هم خبر داد و گفت این برنامه که فعلاً با عنوان «رویای علمی کشور» در حال بررسی است، از پروژه‌هایی حمایت خواهد کرد که به ثبت اختراع، توسعه فناوری‌های نوظهور، تولید دانش جدید یا دستاوردهای علمی در سطح بین‌المللی منجر شوند. این حمایت‌ها حوزه‌های علوم پایه، مهندسی و علوم پزشکی را دربر می‌گیرد.
معاون علمی رئیس‌جمهور همچنین با تشریح رویکردهای این معاونت در حوزه توسعه فناوری گفت سیاست‌ها بر دو محور اصلی استوار است؛ از یک‌سو توسعه اکوسیستم باز نوآوری از طریق حمایت از شتاب‌دهنده‌ها، استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان دنبال می‌شود و از سوی دیگر، دولت در حوزه‌های نوظهوری مانند هوش مصنوعی، امنیت سایبری، زیست‌فناوری، فناوری‌های کوانتومی و علوم شناختی نقش هدایتگر دارد و با اعطای گرنت‌های تخصصی، به شکل‌گیری بازارهای جدید فناوری کمک می‌کند.
او همچنین از نهایی شدن تفاهم‌نامه‌ای برای ارتقای بهره‌وری انرژی در صنایع خبر داد و گفت بر اساس این برنامه، شرکت‌های فناور می‌توانند با ارائه راهکارهای نوآورانه، مصرف انرژی در صنایع را کاهش دهند و بهره‌وری را افزایش دهند. این شرکت‌ها از حمایت معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی برخوردار می‌شوند و امکان استفاده از ابزارهای مالی مرتبط با صرفه‌جویی انرژی نیز برای آن‌ها فراهم خواهد شد.
افشین در پاسخ به پرسشی درباره سهم اقتصاد دانش‌بنیان از اقتصاد کشور نیز گفت طبق قانون برنامه، این سهم باید به ۷ درصد تولید ناخالص داخلی برسد، در حالی که در حال حاضر سهم محصولات دانش‌بنیان حدود ۲.۴ درصد برآورد می‌شود.
او در پایان تأکید کرد که رسیدن به سهم ۷ درصدی دور از دسترس نیست، اما تحقق این هدف به شکل‌گیری یک اقتصاد پایدار و محیط کسب‌وکار باثبات نیاز دارد. به گفته او، توسعه اقتصاد دانش‌بنیان بدون توجه به شرایط کلان اقتصادی ممکن نیست و این دو حوزه ارتباطی مستقیم و اثرگذار بر یکدیگر دارند.
