“`html
به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از مهر، مراسم رونمایی از کتاب‌های «اخراج» و مجموعه «جهان پسا آمریکا» با حضور حسین آجورلو، کارشناس مسائل بین‌الملل، مجتبی صمدی و محمدعلی شیخ‌الاسلامی مولفان کتاب و روح‌الله متفکرآزاد، عضو هیئت‌رئیسه و رئیس فراکسیون دانشگاهیان مجلس شورای اسلامی در خبرگزاری مهر برگزار شد.
مجتبی صمدی، مجری مراسم رونمایی از کتاب‌های «اخراج» و مجموعه «جهان پسا آمریکا»، با اشاره به هم‌زمانی این برنامه با هفته استکبارستیزی و سالروز ۱۳ آبان گفت: این مراسم فرصتی برای معرفی بخشی از آثار ارائه‌شده به دومین همایش بین‌المللی افول آمریکا است که در قالب هفت جلد مجموعه مقالات و یک جلد مقالات انگلیسی منتشر شده‌اند.
صمدی با اشاره به سابقه برگزاری همایش بین‌المللی افول آمریکا اظهار کرد: در سال‌های اخیر، این همایش با مشارکت مجموعه دانشگاه، مجمع تشخیص مصلحت نظام و دبیرخانه این مجمع برگزار شده است. سال گذشته نیز سومین دوره همایش، با وجود قرار گرفتن در فاصله دو جنگ، برگزار شد؛ هرچند محدودیت‌ها امکان برگزاری بخش بین‌المللی آن را فراهم نکرد.
وی افزود: تصمیم گرفتیم در ایام هفته استکبارستیزی، بخشی از آثاری را که در دومین همایش افول آمریکا با عنوان «جهان پسا آمریکا» در سال ۱۴۰۰ ارائه شده بود، رونمایی کنیم. این آثار در قالب هفت جلد مجموعه مقالات و یک جلد شامل مقالات انگلیسی تدوین شده‌اند که مقالات آن از سوی استادان و صاحب‌نظران بین‌المللی به همایش ارائه شده است.
مجری این مراسم با معرفی کتاب «اخراج» به‌عنوان یکی از آثار شاخص این مجموعه گفت: این کتاب با تکیه بر سیاست و راهبرد جمهوری اسلامی ایران برای اخراج ایالات متحده از منطقه غرب آسیا تدوین شده است. در نگارش آن، از دیدگاه‌ها و راهنمایی‌های استادان و صاحب‌نظران، از جمله حسین آجورلو، بهره گرفته شده و سردار سرلشکر محسن رضایی نیز مقدمه‌ای بر آن نوشته است.
صمدی با تأکید بر اهمیت راهبردی این اثر ادامه داد: «اخراج» نوع نگاه جمهوری اسلامی ایران به موضوع افول آمریکا و راهبری این روند در منطقه غرب آسیا را بررسی می‌کند؛ موضوعی که در کنار مباحث مطرح‌شده در مجموعه «جهان پسا آمریکا»، ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی افول ایالات متحده را مورد توجه قرار می‌دهد.
حسین آجورلو، کارشناس مسائل بین‌الملل، با قدردانی از پژوهشکده شهید صدر برای ایجاد انسجام در تولید ادبیات مرتبط با آمریکاپژوهی در ایران گفت: بحث افول آمریکا از مرحله چشم‌انداز و تحلیل‌های انتزاعی عبور کرده و به مسئله‌ای عینی تبدیل شده است؛ ازاین‌رو، اکنون باید به‌جای تمرکز صرف بر اثبات افول این کشور، درباره چگونگی تحقق راهبرد اخراج آمریکا از منطقه و شکل‌گیری نظمی درون‌زا و غیرآمریکایی ایده‌پردازی کرد.
آجورلو با اشاره به فعالیت‌های پژوهشکده شهید صدر در حوزه آمریکاپژوهی اظهار کرد: پیش از شکل‌گیری این مجموعه، درباره سیاست‌های آمریکا، ساختار این کشور و موضوعات مرتبط با آمریکاپژوهی، آثار و پژوهش‌های متعددی در دانشگاه‌ها و مراکز مختلف انجام شده بود. این تلاش‌ها اگرچه مفید و اثرگذار بودند، اما در یک مسیر منسجم و هدفمند قرار نداشتند و گاه بر اساس علایق فردی یا سازمانی پیش می‌رفتند.
در حوزه گفتمانی، ایران به یکی از مهم‌ترین رقبای آمریکا تبدیل شده است. برخلاف برخی قدرت‌های دیگر مانند چین که رقابت خود با آمریکا را عمدتاً در حوزه منافع و اقتصاد دنبال می‌کنند، وی ادامه داد: شکل‌گیری پژوهشکده شهید صدر با همکاری دانشگاه امام حسین(ع) و مجمع تشخیص مصلحت نظام، در دوره مسئولیت سردار محسن رضایی، گام مؤثری برای انسجام‌بخشی به این تولیدات علمی بود.
به اعتقاد من، این مجموعه فتح بابی در زمینه تولید ادبیات منسجم درباره آمریکا و سیاست‌های آن در چارچوب رویکرد جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرد. این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر اهمیت دشمن‌شناسی در راهبردهای کلان کشور گفت: همان‌طور که رهبر شهید بر مسئله دشمن‌شناسی تأکید داشتند، شناخت دقیق دشمن و جایگاه آن در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی اهمیت اساسی دارد.
گاهی رژیم صهیونیستی به‌عنوان بزرگ‌ترین دشمن ایران معرفی می‌شود، اما باید توجه داشت که ایالات متحده آمریکا حامی اصلی این رژیم است و اسرائیل در منطقه، در بسیاری از موارد نقش بازیگر نیابتی آمریکا را ایفا می‌کند. آجورلو با اشاره به جایگاه گفتمانی جمهوری اسلامی ایران در معادلات جهانی بیان کرد: در حوزه گفتمانی، ایران به یکی از مهم‌ترین رقبای آمریکا تبدیل شده است.
برخلاف برخی قدرت‌های دیگر مانند چین که رقابت خود با آمریکا را عمدتاً در حوزه منافع و اقتصاد دنبال می‌کنند، جمهوری اسلامی ایران در سطح گفتمانی نیز با نظام مسلط غرب رقابت دارد. ازاین‌رو، لازم است تولید ادبیات علمی در این زمینه متناسب با چنین جایگاهی تقویت شود.
وی با بیان اینکه درباره افول آمریکا در سال‌های گذشته نیز آثار و تحلیل‌های متعددی در جهان تولید شده است، افزود: در بلوک شرق و حتی در دوران اتحاد جماهیر شوروی نیز ادبیاتی درباره افول آمریکا شکل گرفته بود، اما خلأ اصلی، تولید آثاری متناسب با گفتمان انقلاب اسلامی بود؛ گفتمانی که امروز به یکی از مهم‌ترین رقبای فکری و سیاسی غرب در سطح بین‌المللی تبدیل شده است.
پژوهشکده شهید صدر و مرکز مطالعات آمریکا در این زمینه گام مهمی برداشته‌اند، هرچند مسیر پیشرو همچنان طولانی است. این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به ارزش تاریخی آثار تولید شده در این حوزه گفت: ممکن است برخی از این آثار در سال‌های آینده برای متخصصان تکراری به نظر برسند، اما باید توجه داشت که این ادبیات در مقطع زمانی خاصی تولید شده و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای پژوهش‌های بعدی مورد استفاده قرار گیرد.
برگزاری همایش‌ها و انتشار کتاب‌هایی مانند مجموعه «جهان پسا آمریکا» و کتاب «اخراج» نیز در همین مسیر قابل ارزیابی است. همچنین برخی از افرادی که در این نشست‌ها و مصاحبه‌ها مشارکت داشتند، بعدها به شهادت رسیدند و اکنون آثار و دیدگاه‌های آنان بخشی از میراث فکری این جریان پژوهشی به شمار می‌رود.
آجورلو با بیان اینکه زمانی سخن گفتن از افول آمریکا با برچسب‌هایی مانند هیجان‌زدگی، ایدئولوژی‌زدگی یا سیاسی‌کاری مواجه می‌شد، اظهار کرد: امروز نشانه‌های این افول را می‌توان در مواضع مقام‌های آمریکایی و تحولات عرصه بین‌الملل مشاهده کرد. حتی مقام‌های ارشد این کشور نیز درباره پایان دوران برتری مطلق آمریکا و تغییر جایگاه آن در جهان سخن می‌گویند.
وی افزود: یکی از شاخص‌های قدرت هژمونیک، توانایی اجماع‌سازی و همراه کردن بازیگران دیگر است؛ اما آمریکا در سال‌های اخیر در این زمینه نیز با چالش روبه‌رو شده است. این کشور نه‌تنها در همراه کردن برخی متحدان اروپایی و عربی خود با دشواری مواجه است، بلکه حتی در روابط با رژیم صهیونیستی نیز نشانه‌هایی از کاهش توان اثرگذاری و اجماع‌سازی آن دیده می‌شود.
این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: امروز کشورهای اروپایی و حتی برخی متحدان سنتی آمریکا، در قالب سیاست‌هایی مانند موازنه‌سازی یا تنوع‌بخشی به روابط خارجی، به دنبال گسترش تعاملات خود با چین هستند. این روند نشان می‌دهد قدرت آمریکا دیگر به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای خود و متحدانش نیست.
اقداماتی که این کشور برای نمایش قدرت انجام می‌دهد نیز بیش از آنکه نشانه توانایی حل مسائل باشد، نوعی قدرت‌نمایی برای حفظ تصویر پیشین از جایگاه خود است. وقتی از اخراج سخن می‌گوییم، بر عاملیت بازیگران منطقه‌ای تأکید داریم؛ یعنی شرایطی ایجاد شود
