به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از خبرگزاری مهر، سومین نشست از سلسله نشست‌های «نظام نوین تأمین‌اجتماعی، چیستی، چرایی و چگونگی» با حضور رئیس موسسه کار و تأمین‌اجتماعی، سرپرست موسسه عالی پژوهش تأمین‌اجتماعی، معاون درمان سازمان تأمین اجتماعی و جمعی از مدیران، کارشناسان سازمانی و برون‌سازمانی و پژوهشگران و اندیشمندان حوزه تأمین اجتماعی برگزار گردید.
ابراهیم صادقی‌فر، رئیس موسسه کار و تأمین‌اجتماعی، با اشاره به عدم انعطاف‌پذیری سازمان تأمین‌اجتماعی و عدم جذب ورودی‌های جدید، راهکارهای لازم برای ایجاد انعطاف و رفع ناترازی مالی تأمین‌اجتماعی را تشریح کرد. وی با اعلام اینکه در حال حاضر شاخص پشتیبانی تأمین‌اجتماعی به ۳.۸ نفر رسیده است، مسائل حوزه تأمین‌اجتماعی را در ۱۰ محور شناسایی نمود.
رئیس موسسه کار و تأمین‌اجتماعی بیان کرد: نخستین محور به جمعیت مربوط می‌شود. برای پاسخ به ناترازی، باید به مجموعه مسائل مرتبط با جمعیت توجه کنیم که یکی از آن‌ها سالمندی است. در این زمینه، بخشی از مسائل ناشی از بازار کار، قواعد بیمه، تعهد و حکمرانی است که از عوامل اصلی ناترازی محسوب می‌شود.
صادقی‌فر ادامه داد: محور دوم، منطق اقتصادی صندوق‌ها است. در این حوزه باید بررسی شود که صندوق چگونه عمل می‌کند و عواملی مانند تعداد بیمه‌پردازان، سطح دستمزد، حق‌بیمه و اشتغال رسمی، تعهدات دولت و بازده سرمایه‌گذاری به چه شکل است. وی، سومین محور را با عنوان «شواهد» مطرح کرد و گفت: در حال حاضر بیمه تأمین‌اجتماعی ۷۰ درصد جمعیت کشور را تحت پوشش قرار داده است. تعداد بیمه‌شدگان فعال ۱۸.۳ میلیون نفر و مستمری‌بگیران ۷.۸ میلیون نفر است. نسبت پشتیبانی نیز ۱ نفر به ۳.۵ نفر محاسبه می‌شود.
رئیس موسسه کار و تأمین‌اجتماعی افزود: چهارمین محور «ریشه‌یابی» مسائل است که باید بررسی شود چرا به این وضعیت رسیده‌ایم. در این راستا، ۵ حلقه ناترازی شکل گرفته است که شامل سالمندی، امید به زندگی، دوره طولانی مستمری، بازار کار و اشتغال غیررسمی، بی‌ثباتی دستمزد و بهره‌وری و قواعد بیمه‌ای می‌شود. وی، پنجمین محور را «لایه اجتماعی مسئله» عنوان کرد و گفت: در این حوزه باید به بررسی صاحبان اصلی صندوق پرداخته شود و مشخص گردد که صندوق برای نسل شاغل امروز، مستمری‌بگیر امروز و نسل آینده است. صندوق بدون اعتماد و مشارکت پایدار شکل نمی‌گیرد و باید بنگاه‌محور باشد؛ زیرا باید درآمدی وجود داشته باشد تا امکان ایفای تعهدات سازمان فراهم شود.
صادقی‌فر، ششمین محور را «تغییر زاویه دید» برشمرد و افزود: در این حوزه باید صندوق به نظام تأمین‌اجتماعی تغییر دید پیدا کند و اصلاح صندوق‌ها انجام شود. وی ادامه داد: بخش حمایت اجتماعی بسیار مهم است و باید سازوکارهای مکمل وجود داشته باشد. از جمله اینکه عدالت بین‌نسلی در لایه حمایتی ایجاد شود.
رئیس موسسه کار و تأمین‌اجتماعی هفتمین محور را «از آسیب‌شناسی به اصلاحات» عنوان کرد و گفت: اصلاح پایدار صندوق‌ها نیازمند چهار اصل است که شامل اصلاحات پارامتریک، حکمرانی، ساختاری و اصلاح رابطه بیمه و سیاست اجتماعی می‌شود. وی در ادامه بیان کرد: در این حوزه «آینده صندوق‌ها» مطرح است که در سه سناریو قابل بررسی است؛ مسیر نخست، ادامه وضع موجود، مسیر دوم، اصلاحات محدود و عمدتاً پارامتریک و مسیر سوم، اصلاح جامع و مرحله‌بندی شده است. در مسیر سوم، اصلاحات مالی و پارامتریک در کنار اصلاحات ساختاری حکمرانی و اجتماعی نقش موثری دارد.
صادقی‌فر، نهمین محور را «اقدامات اولویت‌دار» برشمرد و افزود: سه اقدام اولویت‌دار وجود دارد که نخست، مربوط به ارائه تصویر واحد و قابل اتکا است. اولویت دوم، ارائه سناریوهای بلندمدت و اولویت سوم نیز پایش مستمر اصلاحات است. وی در پایان تأکید کرد: صندوق پایدار به معنای جامعه پایدار است.
حسین مشیری، سرپرست موسسه عالی پژوهش تأمین‌اجتماعی نیز در این نشست در زمینه آسیب‌شناسی صندوق‌های بیمه‌ای با طرح این مبحث که سازمان تأمین‌اجتماعی تا چه حد برای آینده آمادگی دارد، گفت: باید بررسی شود که تأمین‌اجتماعی تا چه حد با واقعیت زندگی مردم انطباق دارد. زمان در حال تحول است و تأمین‌اجتماعی باید تحول ایجاد کند.
وی با ارائه ۱۰ چالش حوزه تأمین‌اجتماعی افزود: چالش نخست، سالمندی جمعیت است و اکنون جمعیت کشور به سمت سالمندی پیش می‌رود و در آینده‌ای نزدیک بار هزینه‌های سازمان افزایش خواهد یافت. مشیری ادامه داد: چالش دوم بحث رابطه سنتی و کارفرما است که امروزه این رابطه در حال تغییر است و باید بررسی شود که تأمین‌اجتماعی چگونه می‌تواند حمایت اجتماعی را از یک شغل خاص جدا و به خود انسان متصل کند. وی، سومین چالش را مربوط به چرخه زندگی و ریسک‌های اجتماعی دانست که باید بررسی شود تا مشخص گردد چگونه در حال حرکت است. همچنین چهارمین چالش مربوط به گروه جوانان است که ضرورت سرمایه‌گذاری در این حوزه وجود دارد.
سرپرست موسسه عالی پژوهش تأمین‌اجتماعی با اشاره به انقلاب فناوری به‌عنوان پنجمین چالش تأمین‌اجتماعی، گفت: انقلاب فناوری می‌تواند فرصت بزرگ یا تهدید جدی به‌شمار آید و آینده دیجیتال بدون حکمرانی داده ممکن نیست. مشیری، ششمین چالش را انتظارات مردم از تأمین‌اجتماعی به‌عنوان یک قرارداد اجتماعی برشمرد و چالش هفتم را با موضوع «نابرابری تهدیدی برای همبستگی اجتماعی» شرح داد. به گفته وی، چالش هشتم در حوزه بحران‌ها و شوک‌های اقتصادی در دنیا است که غیرقابل پیش‌بینی شده‌اند. همچنین چالش نهم مربوط به تغییرات اقلیمی است که صرفاً یک مسئله محیط‌زیستی محسوب نمی‌شود. سرپرست موسسه عالی پژوهش تأمین‌اجتماعی چالش دهم را با عنوان «پایداری مالی، شرط لازم برای همه آرزوهای آینده» برشمرد و در یک جمع‌بندی، اعلام کرد: سازمان‌های بیمه‌ای باید از نهادهای واکنش‌گر به آینده‌نگر تغییر پیدا کنند. تغییر نه به معنای دگرگونی در یک موضوع، بلکه تغییر در همه مسائل مهم است. در عین حال، تأمین‌اجتماعی باید داده‌محور باشد؛ اما انسانی باقی بماند. طی این روند، این سوال مطرح می‌شود که آیا ما باید منتظر آینده باشیم یا آینده به سراغ ما می‌آید.
مشیری با طرح این پرسش که آیا ما باید منتظر آینده باشیم یا آینده به سراغ ما می‌آید، آینده‌نگری و ارائه راهبردهای منطقی تأمین‌اجتماعی را در مواجهه با شرایط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سایر ابعاد زندگی ضروری دانست.
محمدعلی همتی، معاون درمان سازمان تأمین‌اجتماعی نیز در جمع‌بندی این نشست، با اعلام اینکه اصلاحات پارامتریک باید به‌صورت تدریجی انجام شود، گفت: اصلاحات پارامتریک طی سال‌های اخیر در سازمان آغاز شده است. وی افزود: در حال حاضر کشور با سه بحران آب، صندوق‌های بیمه‌ای و سالمندی مواجه است و سالمندی در دهه آینده بزرگ‌ترین بحران کشور خواهد بود. معاون درمان سازمان تأمین‌اجتماعی ادامه داد: گفته می‌شود هزینه‌های سالمندی طی سال‌های آینده ۵ تا ۷ برابر افزایش پیدا می‌کند و در این صورت چالش جدی ایجاد خواهد شد. همتی اضافه کرد: معتقدم چالش صندوق‌های تأمین‌اجتماعی ادامه‌دار خواهد بود؛ زیرا صندوق‌ها تا زمانی که جوان هستند، به فعالیت خود بدون مشکل ادامه می‌دهند اما با گذشت زمان و پیر شدن سن صندوق‌ها مشکلات آن‌ها نمایان می‌شود. وی تأکید کرد: اساساً نظام‌های بیمه‌ای که بر دو اصل DB و DC متمرکز هستند، نمی‌توانند بدون مشکل باقی بمانند.
سلسله «نظام نوین تأمین‌اجتماعی، چیستی، چرایی و چگونگی» توسط موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی و با حضور مدیران و کارشناسان سازمانی و برون‌سازمانی و پژوهشگران و اندیشمندان حوزه تأمین اجتماعی برگزار می‌شود.
