به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از مهر، طبیعت ایران با تنوع گسترده‌ای از گونه‌های جانوری و گیاهی و زیستگاه‌های مختلف، به عنوان یک گنجینه ارزشمند شناخته می‌شود که شناخت آن می‌تواند به افزایش آگاهی محیط‌زیستی کمک کند. آشنایی با جانوران، نیازهای غذایی و شیوه زندگی آن‌ها و ارتباطشان با محیط اطراف، اهمیت حفظ زیستگاه‌های جانوری را دوچندان می‌کند. با این حال، بسیاری از این گونه‌ها و ویژگی‌های زیست‌بوم‌های ایران کمتر شناخته شده‌اند و فرصت‌های کمی برای آشنایی با آن‌ها وجود داشته است. اما بازی‌های رومیزی می‌توانند ابزاری متفاوت برای آشنایی با این مفاهیم باشند.
بازی رومیزی «هیرکان» که توسط نشر هوپا طراحی و منتشر شده است، نمونه‌ای از این رویکرد به شمار می‌رود. این بازی با الهام از بازی خارجی «اکوسیستم»، جنگل‌های هیرکانی شمال ایران را به تصویر می‌کشد و بازیکنان باید با کنار هم قرار دادن کارت‌های گونه‌های جانوری و توجه به ارتباط بین آن‌ها، زیست‌بومی متعادل و استاندارد ایجاد کنند. جنگل‌های هیرکانی که در حاشیه جنوبی دریای خزر و دامنه‌های شمالی البرز قرار دارند، به عنوان یکی از میراث‌های طبیعی ایران شناخته می‌شوند و بخش‌هایی از پنج استان کشور را شامل می‌شوند: خراسان شمالی، نواحی جنوبی و جنوب غربی استان گلستان، مازندران، گیلان و اردبیل.
این جنگل‌ها با قدمتی بین ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال و تنوع زیستی فراوان، به عنوان موزه‌ای طبیعی شناخته می‌شوند. بازی رومیزی «هیرکان» با استفاده از این بستر طبیعی، علاوه بر سرگرمی، فرصتی برای شناخت گونه‌های جانوری و نیازهای زیستی آن‌ها فراهم می‌آورد. بازی «هیرکان» بازیکنان را به دنیای طبیعت و زیست‌بوم حیوانات مختلف می‌برد و ماموریت آن‌ها ساخت زیست‌بومی متشکل از حیوانات جنگل‌های هیرکانی است. این بازی شامل ۱۳۲ کارت با گونه‌های مختلف جانوری از جمله خرس، گرگ، عقاب، ماهی‌خوار و زنبور به همراه دفترچه امتیازدهی است. همچنین تعدادی صفحه پنج‌ضلعی در بازی وجود دارد که اطلاعاتی درباره مناطق مختلف جنگل‌های هیرکانی، زیستگاه‌ها و گونه‌های جانوری ساکن آن‌ها ارائه می‌دهد و فرصتی برای آشنایی بیشتر بازیکنان با تنوع زیستی شمال کشور فراهم می‌کند.
در «هیرکان»، بازیکنان علاوه بر آشنایی با جنگل‌های هیرکانی، با انواع گونه‌های جانوری این زیست‌بوم و نیازهای غذایی آن‌ها نیز آشنا می‌شوند. ملاک کسب امتیاز در بازی بر اساس نحوه ساخت زیست‌بوم و تامین نیازهای غذایی جانوران تعیین می‌شود. موفقیت در این بازی به چگونگی ارتباط بین کارت‌ها و موقعیت قرارگیری آن‌ها بستگی دارد. در آغاز بازی، کارت‌ها بُر زده می‌شوند و به هر بازیکن ده عدد کارت داده می‌شود. سازوکار بازی «هیرکان» بر اساس روش «درفت» (Drafting) است، به این صورت که هر بازیکن از بین کارت‌هایی که در دست دارد، یک کارت را انتخاب کرده و زیست‌بوم خود را شکل می‌دهد. سپس کارت‌های باقی‌مانده را به بازیکن سمت چپ خود می‌دهد. این روند تکرار می‌شود و کارت‌ها بین بازیکنان در گردش است تا زیست‌بوم خود را کامل کنند. سازوکار درفت، بُعد رقابتی بازی را افزایش می‌دهد.
بازیکنان باید علاوه بر توجه به زیست‌بوم خود، به ارزش کارت‌ها برای رقبای خود نیز فکر کنند. گاهی انتخاب یک کارت به دلیل امتیازی که ایجاد می‌کند اهمیت دارد و گاهی به این دلیل که باقی‌ماندن آن در دسترس دیگران ممکن است به سود رقیب تمام شود. هدف بازی این است که هر بازیکن یک زیست‌بوم اختصاصی متشکل از ۲۰ کارت را در قالب جدولی چهار در پنج شکل دهد. بازیکنان باید کارت‌ها را در محدوده این جدول قرار دهند و به ارتباط بین آن‌ها توجه کنند. کارت‌های گونه‌های حیوانات باید در مجاورت یکدیگر باشند تا از امتیازگیری برخوردار شوند. در حالت معمول، مجاورت به معنای قرارگرفتن کارت‌ها در بالا، پایین، چپ یا راست یکدیگر است و کارت‌های مورب مجاور محسوب نمی‌شوند؛ هرچند برخی گونه‌ها، مانند عقاب، از قوانین ویژه‌ای برای امتیازگیری برخوردارند.
در پایان بازی، هر بازیکن با استفاده از کارت راهنمای امتیازدهی، امتیاز زیست‌بوم خود را محاسبه می‌کند و بازیکنی که بیشترین امتیاز را کسب کند، برنده خواهد بود. یکی از بخش‌های اصلی «هیرکان»، توجه به روابط بین گونه‌های مختلف جانوری است. برای مثال، خرس در صورت مجاورت با قزل‌آلا یا زنبور، به‌ازای هرکدام دو امتیاز دریافت می‌کند. این قانون با نیاز غذایی خرس به ماهی و عسل ارتباط دارد و نشان می‌دهد که ارزش یک کارت می‌تواند به حضور عناصر دیگر در محیط وابسته باشد. عقاب نیز با وجود خرگوش و قزل‌آلا، امتیاز می‌گیرد؛ با این تفاوت که محدوده آن گسترده‌تر است و کارت‌های موردنظر می‌توانند تا دو خانه دورتر قرار بگیرند. همچنین، در قانون ویژه این گونه، مجاورت مورب نیز می‌تواند در امتیازگیری مؤثر باشد. زنبور هم به‌ازای هر سبزه‌زار مجاور سه امتیاز دریافت می‌کند.
این قوانین باعث می‌شوند بازیکنان هنگام چیدمان کارت‌ها، تنها به ارزش مستقل هر گونه توجه نکنند، بلکه ترکیب کلی زیست‌بوم و فرصت‌های امتیازگیری را نیز در نظر بگیرند. از طرف دیگر، این بازی علاوه بر سرگرمی و رقابت، ظرفیت آموزشی نیز دارد. آشنایی با گونه‌های مختلف جانوری این جنگل ایرانی، نیازهای غذایی و شرایط زیستگاه‌هایشان می‌تواند توجه بازیکنان را به زیست‌بوم حیوانات و موضوعات محیط‌زیستی جلب کند. قطعات اطلاعاتی مربوط به جنگل‌های هیرکانی همچنین به بازی هویتی ایرانی می‌بخشند و زمینه را برای شناخت بیشتر طبیعت ایران فراهم می‌کنند. در نهایت، «هیرکان» بازی است که در عین سرگرمی و رقابت، زمینه آشنایی با طبیعت و زیستگاه‌های حیوانات را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. بازیکنان برای موفقیت در بازی باید از بین کارت‌های موجود بهترین انتخاب‌ها را انجام دهند، روابط بین گونه‌ها را بشناسند و با انتخاب درست خود، زیست‌بومی سالم و استاندارد بسازند.
