به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از خبرگزاری مهر – گروه جامعه، افزایش استفاده کودکان و نوجوانان از فضای مجازی و بازی‌های آنلاین، به همراه مزایای آموزشی و تفریحی، نگرانی‌هایی را درباره وابستگی به این فضا ایجاد کرده است. صرف زمان طولانی در فضای مجازی می‌تواند منجر به کاهش تمرکز، اختلال در خواب و کاهش زمان مطالعه و انجام تکالیف کودکان شود. این مسئله در صورت ادامه، ممکن است بر روند یادگیری و عملکرد تحصیلی آنها تأثیر منفی بگذارد.
کارشناسان بر این باورند که مدیریت زمان استفاده از فضای مجازی، همراهی والدین و ایجاد تعادل بین درس، بازی، فعالیت‌های اجتماعی و استراحت می‌تواند به کودکان کمک کند تا از آسیب‌های احتمالی ناشی از استفاده بیش از حد از فضای مجازی دور بمانند. در این راستا، حسین محمدی، روان‌درمانگر و مشاور خانواده، در گفتگویی به بررسی تغییرات در رابطه کودکان با فضای مجازی پرداخته است.
محمدی در این گفت‌وگو به کاهش تمرکز، افت انگیزه تحصیلی، بی‌حوصلگی، اختلال خواب، پرخاشگری و وابستگی فرزندان به تلفن همراه و فضای مجازی اشاره کرد و گفت: «هر استفاده طولانی از فضای مجازی به معنای اعتیاد نیست. نگرانی زمانی آغاز می‌شود که کودک کنترل استفاده خود را از دست بدهد و با وجود پیامدهای منفی، نتواند رفتار خود را تنظیم کند.»
وی افزود: «سلامت کودک را نمی‌توان تنها با یک عدد درباره ساعات استفاده از صفحه‌نمایش سنجید. برنامه استفاده از رسانه باید متناسب با سن، شرایط رشدی، سلامت و نیازهای هر کودک تنظیم شود. خواب کافی، فعالیت بدنی و ارتباط خانوادگی نیز از اهمیت بالایی برخوردارند.»
محمدی در ادامه تأکید کرد که باید به جای پرسش از ساعات استفاده از گوشی، به نوع فعالیت‌های انجام شده با آن توجه کرد و اینکه این استفاده چه چیزی را از زندگی کودک حذف کرده است. اگر تلفن همراه جای خواب، بازی آنلاین جای فعالیت بدنی و شبکه‌های اجتماعی جای گفت‌وگوی خانوادگی را گرفته باشند، با یک الگوی ناسالم مواجه هستیم.
وی همچنین به تأثیر منفی استفاده زیاد از سرگرمی‌های دیجیتال بر یادگیری کودک اشاره کرد و گفت: «یادگیری واقعی نیازمند تمرکز، تکرار و صبر است. محیط‌های دیجیتال معمولاً بر اساس محرک‌های سریع طراحی شده‌اند که می‌تواند سازگاری با فعالیت‌های کم‌تحریک‌تر مانند مطالعه را دشوار کند.»
محمدی در مورد نقش خواب در رابطه میان استفاده از رسانه و یادگیری گفت: «استفاده از تلفن همراه تا ساعات پایانی شب می‌تواند زمان خواب را به تأخیر بیندازد و کیفیت خواب را تحت تأثیر قرار دهد. خانواده‌ها باید زمان‌ها و مکان‌های بدون صفحه‌نمایش تعیین کنند و اتاق خواب کودکان را عاری از وسایل دیجیتال کنند.»
وی همچنین به اهمیت خانواده به عنوان نخستین مدرسه سواد رسانه‌ای کودک اشاره کرد و گفت: «کودک از رفتار والدین یاد می‌گیرد. والدین باید رفتار رسانه‌ای خود را بررسی کنند و از خود بپرسند که آیا در زمان غذا خوردن یا گفتگو با کودک، گوشی را کنار می‌گذارند یا خیر.»
محمدی در ادامه به ضرورت ایجاد برنامه‌ای متناسب با سن و شرایط کودک برای استفاده از رسانه اشاره کرد و گفت: «به جای یک نسخه یکسان برای همه کودکان، باید برنامه خانوادگی استفاده از رسانه ایجاد شود.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا فناوری را باید تهدیدی برای کودکان دانست، گفت: «فناوری هم فرصت است و هم تهدید. نحوه استفاده و نوع محتوا تعیین‌کننده است. باید محیط دیجیتال امنی ایجاد کرد و به کودکان کمک کرد تا از فناوری به شکل مسئولانه استفاده کنند.»
محمدی همچنین به نقش مدرسه در برابر تغییر سبک زندگی دیجیتال کودکان اشاره کرد و گفت: «آموزش سواد رسانه‌ای، مدیریت زمان و تفکر انتقادی باید بخشی از تربیت دانش‌آموزان باشد. مشاوران مدارس نیز باید نشانه‌های افت تحصیلی و وابستگی شدید به تلفن همراه را شناسایی کنند.»
وی در پایان به خانواده‌ها توصیه کرد که برای مدیریت استفاده کودکان از رسانه، اتاق خواب را به منطقه بدون تلفن همراه تبدیل کنند و زمان‌های مشخصی را برای استفاده از رسانه تعیین کنند. همچنین باید به جای برخورد تنبیهی، از روان‌شناس یا مشاور کمک بگیرند اگر کودک به دلیل محدودیت دسترسی دچار واکنش‌های شدید می‌شود.
