بررسی علل ناترازی در سازمان تأمین اجتماعی

به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از خبرگزاری مهر، سومین نشست از سلسله نشست‌های «نظام نوین تأمین‌اجتماعی، چیستی، چرایی و چگونگی» با حضور مهدی کرباسیان، مدیرعامل اسبق سازمان تأمین اجتماعی، رئیس موسسه کار و تأمین‌اجتماعی، سرپرست موسسه عالی پژوهش تأمین‌اجتماعی، معاون درمان سازمان تأمین اجتماعی و جمعی از مدیران، کارشناسان سازمانی و برون‌سازمانی و پژوهشگران و اندیشمندان حوزه تأمین اجتماعی برگزار شد.

کرباسیان در این نشست با اشاره به ریشه‌های ناترازی مالی سازمان، تأمین‌اجتماعی را نه تنها یک سازمان، بلکه آینده کشور دانست. وی به تشریح عوامل ایجاد ناترازی در تأمین‌اجتماعی در طول سال‌های فعالیت این نهاد پرداخت.

وی گفت: «هنگامی که مسئولیت مدیریت سازمان را برعهده گرفتم، دو مشکل اساسی وجود داشت؛ نخست اینکه مسئولان شناخت کافی از سازمان تأمین‌اجتماعی نداشتند و آن را با نهادهای حمایتی اشتباه می‌گرفتند.» کرباسیان همچنین با یادآوری دوران گذشته و حمایت‌های انجام شده از تأمین‌اجتماعی، تصریح کرد: «برای حل مشکلات سازمان، حاکمیت کشور باید از تأمین‌اجتماعی حمایت ویژه‌ای داشته باشد و درک کند که این سازمان، آینده کشور است.»

مدیرعامل اسبق سازمان تأمین اجتماعی با بیان اینکه ناترازی سازمان به یکباره ایجاد نشده، ادامه داد: «نخستین ناترازی زمانی شکل گرفت که قانون جرایم تأمین‌اجتماعی لغو شد. از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۲ که این قانون لغو شده بود، تنها ابزار ما برای دریافت حق‌ بیمه، عدم تمدید دفترچه‌های درمان بود که این امر نارضایتی کارگران را به دنبال داشت.»

کرباسیان افزود: «برای لغو این قانون تلاش‌های زیادی انجام دادیم و توانستیم نظر موافق شورای نگهبان را جلب کنیم.» وی همچنین ناترازی دوم را ناشی از عدم پرداخت‌های منظم دولت بابت سهم ۳ درصد حق‌ بیمه دانست که در سال‌های گذشته، پرداخت این مطالبات منجر به شکل‌گیری شستا شد. کرباسیان بازنشستگی پیش از موعد و مشاغل سخت و زیان‌آور را نیز از دیگر عوامل ناترازی برشمرد.

مدیرعامل اسبق سازمان تأمین اجتماعی گفت: «چهارمین ناترازی نیز ناشی از کاهش درآمد سازمان بر مبنای حق‌بیمه‌ها است. حق‌بیمه مبنای اصلی درآمد تأمین‌اجتماعی است که بر اساس حقوق و دستمزد کارگران حاصل می‌شود. اما در بسیاری از موارد شاهد تصویب حقوق و دستمزد پایین‌تر از تورم بوده‌ایم.»

کرباسیان ادامه داد: «یکی از بزرگترین مشکلات سازمان این است که طی سال‌ها از مسیر سه‌جانبه‌گرایی در اتخاذ تصمیم‌ها خارج شده و قدرت تصمیم‌گیری دولت افزایش یافته است. برهم خوردن نظم سه‌جانبه‌گرایی لطمه بزرگی به سازمان وارد کرده است. دستورات متعددی در حوزه بیمه صادر می‌شود که منابع سازمان را دچار ناترازی می‌کند.»

وی اضافه کرد: «برهم خوردن این سه‌جانبه‌گرایی سبب شده تا وزارت بهداشت که همواره روابط مثبتی با این نهاد داشته‌ایم، تصمیم‌گیری‌هایی را بدون توجه به بار مالی سازمان اتخاذ کند.» کرباسیان همچنین عدم اصلاح پارامتریک را از دیگر دلایل ایجاد ناترازی برشمرد و گفت: «در اوایل انقلاب، امید به زندگی زنان ۶۰ سال و مردان ۵۷ سال بود؛ اما اکنون این میزان به ۷۹ سال و ۷۶ سال افزایش یافته است. این به معنای آن است که پرداخت مستمری‌ها حدود ۲۰ سال افزایش یافته است.»

وی ادامه داد: «در عین حال با رخدادهایی مانند گرانی افسارگسیخته نیز مواجه هستیم که سبب تضعیف بنیه مالی سازمان شده و انجام اصلاحات پارامتریک را ضروری می‌کند.» مدیرعامل اسبق سازمان تأمین‌اجتماعی اضافه کرد: «اکنون متوسط سن بازنشستگان سازمان ۵۰ سال است که مسئله مهم دیگری است و نشان می‌دهد که درآمد سازمان افت پیدا می‌کند.»

وی همچنین افت‌وخیزهای مالکیت بانک رفاه را از دیگر عوامل ناترازی بیان کرد و گفت: «اوایل انقلاب بانک رفاه را ملی اعلام کردند و با دوندگی‌هایی که کردیم موفق شدیم بانک را پس بگیریم. طی یکی دو سال اخیر این اتفاق دوباره رخ داد و این‌بار هم مدیران سازمان موفق شدند بانک را پس بگیرند. اما باید توجه داشت که بانک رفاه ابزار ما در مسائل اقتصادی بود.»

کرباسیان در پایان با ارائه دو راهکار برای خروج تأمین‌اجتماعی از ناترازی مالی و بحران، تأکید کرد: «نخست اینکه حاکمیت باید بپذیرد که تأمین‌اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی دچار چالش اساسی شده‌اند و دوم بحث سه لایه شدن نظام تأمین‌اجتماعی است. این طرح در کشورهای اروپایی به اجرا درآمده و مراحل موفقی را طی کرده است.» سلسله «نظام نوین تأمین‌اجتماعی، چیستی، چرایی و چگونگی» توسط موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی و با حضور مدیران و کارشناسان سازمانی و برون‌سازمانی و پژوهشگران و اندیشمندان حوزه تأمین اجتماعی برگزار می‌شود.

پیمایش به بالا