چربی شکمی؛ عامل خطرناک‌تر از وزن در افزایش مرگ و میر

به گزارش پایگاه خبری دیدگاه مدیریت به نقل از مدیکال نیوز تودی، نتایج یک مطالعه نشان می‌دهد که داشتن شاخص توده بدنی (BMI) در محدوده «اضافه وزن»، با کاهش ۴۶ درصدی خطر مرگ‌ومیر ناشی از تمامی علل در مردان مرتبط است. همچنین، چاقی درجه یک و درجه دو نیز با کاهش ۵۱ درصدی این خطر همراه می‌باشد. در مقابل، داشتن BMI در محدوده «کم‌وزنی» یا وزن طبیعی با دور کمر زیاد، با خطر بالاتر مرگ‌ومیر ناشی از تمامی علل در هر دو جنس زن و مرد مرتبط شناخته شده است.

علاوه بر این، این مطالعه نشان داد که دور کمر زیاد در مردان، نسبت به افرادی که اندازه دور کمر سالمی دارند، با ۲۴ درصد خطر بیشتر مرگ‌ومیر ناشی از تمامی علل همراه است. تأثیر مشابهی نیز در زنان مشاهده شده است. اندازه دور کمر بالا معمولاً نشان‌دهنده وجود چربی‌های مضر در اطراف اندام‌های حیاتی مانند کلیه‌ها، کبد، قلب، لوزالمعده و دستگاه گوارش است. این تحقیق داده‌های مربوط به یک گروه مطالعاتی شامل ۶۹۰۵ فرد ۶۵ ساله و بالاتر را در بازه زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار داده است.

شاخص توده بدنی (BMI) یک مقدار عددی است که از روی قد و وزن فرد محاسبه می‌شود و ابزاری برای تخمین میزان چربی بدن به شمار می‌رود. به‌طور کلی، چربی بدن با مشکلات سلامتی مرتبط است. مقادیر BMI با دسته‌بندی‌های وضعیت بدنی مرتبط می‌باشند؛ از جمله دسته‌های چاقی درجه یک و دو که در این مطالعه به آن‌ها اشاره شده و همچنین وضعیت‌های کم‌وزنی، وزن سالم و اضافه وزن. با این حال، BMI به تنهایی نمی‌تواند به عنوان شاخصی برای سنجش سلامت در نظر گرفته شود. به عنوان مثال، ممکن است فردی قدکوتاه اما عضلانی، BMI بالایی داشته باشد در حالی که از سلامت کامل برخوردار است. همچنین، کاهش توده عضلانی و تراکم استخوان که ممکن است با افزایش سن رخ دهد، می‌تواند منجر به شاخص توده بدنی پایین‌تر شود. این بدان معناست که شاخص توده بدنی بالاتر ممکن است نشان‌دهنده وضعیت بهتر توده عضلانی و تراکم استخوان باشد. افراد مسن مبتلا به بیماری‌ها یا عارضه‌های مزمن نیز ممکن است دچار کاهش وزن شده و در نتیجه شاخص توده بدنی پایین‌تری داشته باشند.

به گفته محققان، «بیماران مبتلا به چاقی درجه یک یا دو که دور کمر طبیعی دارند، معمولاً بخش عمده وزن‌شان در ناحیه باسن و ران‌ها متمرکز است و بالاتنه آن‌ها وضعیت نسبتاً طبیعی دارد. افرادی که وزنشان در نیمه پایینی بدن متمرکز است، احتمالاً فشار کمتری را بر اندام‌های داخلی خود متحمل می‌شوند.»

چرا کم‌وزنی نیز می‌تواند یک عامل خطر باشد؟ برخی از نتایج این مطالعه غافلگیرکننده هستند، زیرا نشان می‌دهند که عوامل دیگری نیز ممکن است در این میان نقش داشته باشند. به گفته محققان: «در سالمندان، داشتن مقداری وزن اضافه ممکن است در واقع نقش محافظتی داشته باشد. در حقیقت، این وضعیت شاید کمتر نشان‌دهنده سلامت جسمانی به معنای متعارف باشد و بیشتر گویای ضعف جسمانی کمتر، نبود بیماری‌های ناتوان‌کننده و فقدان بیماری‌های لاعلاج یا مراحل پایانی بیماری است؛ بیماری‌هایی که اغلب با کاهش وزن شدید همراه هستند. بنابراین، به نظر می‌رسد وزن بیشتر، مزیتی برای بقا محسوب می‌شود.»

چرا افزایش اندازه دور کمر می‌تواند نگران‌کننده باشد؟ یافته‌های این مطالعه مبنی بر وجود ارتباط میان اندازه بیشتر دور کمر و افزایش مرگ‌ومیر، کمتر غافلگیرکننده است. محققان هشدار دادند که افزایش ۵ تا ۷.۵ سانتیمتری دور کمر در زنان یائسه و در دوران قبل از یائسگی ممکن است نگران‌کننده باشد. این افزایش، ریسک افزایش خطر قلبی-متابولیک و تمامی چالش‌های ذاتی سلامتی آن، از جمله افزایش مقاومت به انسولین، افزایش کلسترول، وضعیت التهابی و افزایش خطر قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد. دور کمر بالا در مردان ۱۰۱ سانتیمتر یا بیشتر و در زنان ۸۹ سانتیمتر یا بیشتر تعریف می‌شود.

پیمایش به بالا