محیا صدیقیان
در این مراسم چهره‌هایی چون امیررضا نوری‌پرتو، حمیدرضا احمدی لاری، همایون اسعدیان، بهمن فرمان‌آرا، شهاب‌الدین عادل، محمد آلادپوش، امیر ثابتی و احسان عبدی‌پور حضور داشتند. داوری این دوره را نیز نازنین مفخم، شهاب‌الدین عادل، شادمهر راستین، مهرزاد دانش و امیررضا نوری‌پرتو بر عهده داشتند.
در ابتدای مراسم، پس از قرائت قرآن و پخش کلیپی کوتاه، احسان سرمست به اجرای موسیقی زنده پرداخت و سپس کلیپی در بزرگداشت حمیدرضا احمدی لاری به نمایش درآمد.
بررسی ۱۴۵ کتاب سینمایی
رامتین شهبازی، دبیر این دوره، در سخنانی با اشاره به وقفه چندساله برگزاری این جایزه گفت این رویداد از سال ۱۳۹۷ برگزار نشده بود و امسال با همراهی همایون اسعدیان و فرهاد توحیدی دوباره از سر گرفته شد.
او توضیح داد که در این دوره، کتاب‌های سینمایی منتشرشده از سال ۱۴۰۰ تا پایان ۱۴۰۳ که چاپ اول بوده‌اند، مورد بررسی قرار گرفتند؛ در مجموع ۱۴۵ کتاب از ۲۸ ناشر داوری شد. به گفته او، فیلمنامه‌های چاپ‌شده در این دوره در فرآیند داوری قرار نداشتند.
تجلیل از حمیدرضا احمدی لاری
در ادامه، مراسم بزرگداشت حمیدرضا احمدی لاری با حضور همایون اسعدیان و فرهاد توحیدی برگزار شد.
احمدی لاری پس از دریافت لوح و تندیس، با اشاره به وضعیت نشر و فرهنگ گفت سال‌ها پیش، زمانی که جایزه قلم زرین را در همین مکان دریافت کرده بود، نسبت به تیراژ پایین کتاب‌ها هشدار داده بود؛ اما حالا با مرور آن سال‌ها، همان وضعیت را هم بهتر از امروز می‌بیند. او با ابراز تأسف از شرایط فرهنگی و اجتماعی، تأکید کرد که با وجود این دشواری‌ها، هنوز در کوچه‌پس‌کوچه‌ها و محافل کوچک، امکان نفس کشیدن برای فرهنگ و هنر وجود دارد و همین اتفاق‌ها لحظاتی به آدم‌ها می‌بخشند تا احساس کنند هنوز زنده‌اند.
در بخشی دیگر از مراسم، احسان عبدی‌پور نیز با روایت قصه‌ای از زندگی مردم بوشهر، از جادوی سینما و اثر آن در زیست روزمره گفت.
مرتضی دهنوی برنده بهترین کتاب فنی سال سینما
بخش بعدی مراسم به اهدای جایزه بهترین کتاب با محوریت تکنیک در سینما اختصاص داشت. نامزدهای این بخش عبارت بودند از:
– «ساخت فیلم کوتاه با بودجه صفر» نوشته ریزان پروداکشن هاوس با ترجمه مجید کیانیان- «طراحی صدا برای فیلم» نوشته تیم هریسون با ترجمه مرتضی دهنوی- «در فاصله دو صحنه: هنر تمهیدات انتقالی» نوشته جفری مایکل بیز با ترجمه مسعود مدنی- «هدایت بازیگران: خلق بازی‌های به‌یادماندنی در سینما و تلویزیون» نوشته جودیت وستون با ترجمه محمدرضا شکاری- «تکنیک فیلمنامه‌نویسی ناتشل» نوشته جیل چمبرلین با ترجمه نرجس ادب‌خواه
در نهایت، مرتضی دهنوی برای ترجمه کتاب «طراحی صدا برای فیلم» به عنوان برگزیده این بخش معرفی شد.
او پس از دریافت جایزه، با نقل خاطره‌ای از سال‌های آغاز فعالیتش گفت زمانی که به‌صورت داوطلبانه برای خدمت به زاهدان رفته بود، در یکی از نخستین تجربه‌های کاری‌اش با ضبط هم‌زمان و ناخواسته دو صدا روی یک نوار روبه‌رو شد؛ تجربه‌ای که به گفته خودش باعث شد بفهمد چقدر باید بیشتر یاد بگیرد. دهنوی توضیح داد همین مسیر بعدتر او را به یادگیری جدی‌تر، مکاتبه با کمپانی‌های ضبط و در نهایت تدریس و فعالیت حرفه‌ای در این حوزه رساند.
پس از این بخش نیز اجرای موسیقی زنده ادامه پیدا کرد.
خاطره بهمن فرمان‌آرا از فیلم توقیفی فرخ غفاری
در ادامه، بخش بهترین کتاب تألیفی با حضور بهمن فرمان‌آرا برگزار شد. نامزدهای این بخش شامل این آثار بودند:
– «آقای سناریست» نوشته حمیدرضا حاجی‌حسین- «کتاب ژانر سینما» نوشته وحیداله موسوی و محمد شهبا- «کامران شیردل؛ تنها در قاب» گردآوری **علیرضا ارواحی- «گزارش سانسور یک فیلم: جنوب شهر فرخ غفاری» نوشته عباس بهارلو- «دانشنامه آثار بیضایی» نوشته فرشید قلی‌پور
در این بخش، عباس بهارلو برای کتاب «گزارش سانسور یک فیلم: جنوب شهر فرخ غفاری» جایزه بهترین کتاب تألیفی را دریافت کرد.
بهمن فرمان‌آرا پس از اعلام نتیجه، با اشاره به فیلم «جنوب شهر» گفت این اثر سال‌ها توقیف بود و فرخ غفاری از دوستان نزدیک او به شمار می‌رفت. او در صحبت‌هایش به فضای فرهنگی آن سال‌ها و دلایل مخالفت با نمایش فیلم هم اشاره کرد. عباس بهارلو نیز پس از دریافت جایزه، از همراهی کسانی که در شکل‌گیری این اثر در کنار او بوده‌اند، قدردانی کرد.
قدرت ترجمه و توانایی سینما در ساخت «ما»
بخش بهترین اثر ترجمه با حضور امیر اثباتی برگزار شد. نامزدهای این بخش عبارت بودند از:
– «هنر فیلم کوتاه داستانی» نوشته ریچارد راسکین با ترجمه پیمان شوقی- «مطالعات فمینیستی فیلم» نوشته جانت مک‌کیب با ترجمه طلیعه حسینی- «فیلم نوآر؛ از برلین تا سین‌سیتی» نوشته مارک بولد با ترجمه محمدرضا مهدوی‌فر- «روایت و روایتگری در سینما» نوشته وارن باکلند با ترجمه نوید پورمحمدرضا- «فیلم‌های پازلی» نوشته وارن باکلند با ترجمه محمد شهبا
در پایان، نوید پورمحمدرضا برای ترجمه کتاب «روایت و روایتگری در سینما» برگزیده این بخش شد.
او پس از دریافت جایزه، ضمن تشکر از نشر اطراف، گفت ترجمه در حوزه مطالعات فیلم می‌تواند زاویه دید تازه‌ای برای بازنگری به خود و جهان اطراف ایجاد کند. پورمحمدرضا با اشاره به تجربه‌های شخصی‌اش از دوری از فستیوال‌ها و محدودشدن برخی فضاهای فرهنگی، از سینما به عنوان بستری برای ساختن یک «ما»ی مشترک یاد کرد؛ «ما»یی که نه حزبی است و نه تحمیلی، بلکه از دل یک تجربه جمعی شکل می‌گیرد.
در بخش پایانی این مراسم، با حضور نماینده انتشارات بان، از این نشر نیز تقدیر شد و انتشارات بان عنوان ناشر برگزیده سینمای ایران در نهمین جایزه کتاب سال سینمایی را به دست آورد.
مراسم با سخنان همایون اسعدیان به پایان رسید. او با تشکر از حاضران گفت در این روزهای دشوار و افسرده، همین حضور و همراهی اهالی فرهنگ و هنر می‌تواند امیدبخش باشد.
