دکتر مژده افشار-ناشر
کاشان شهر مسجد و مدرسه است که دارالمومنین و دارالعلم می خوانندش. شهری که مناره‌های بلند و زیبایش حس خوب زندگی را به آدمی می بخشد و مدرسه هایش تاریخ را برای مان از نو بازآفرینی می کند. کوچه پس کوچه‌های کاشان را که در می نوردی با حسینیه‌ها و مساجدی روبرو می شوی که گویی از دل تاریخ ناگفته ها را برایت به گفته هامبدل می سازند.
مدرسه و مسجد آقابزرگ مجموعه نفیس و منحصربه‌فرد ی از عناصر معماری و تزئیناتی و ترکیبی زیبا و دل انگیز از حجم ها و اندام‌های متناسب گره خورده و در هم تنیده شامل سردر و هشتی ورودی؛ صحن مرکزی؛ مقصوره و شبستان هاست .
مدرسه آقا بزرگ نیز با طرح گودال باغچه و بادگیر هایی که نمایانگر استفاده هوشمندانه از عناصر اقلیمی است تصاویری بدیع و فوق العاده روبروی چشمانت خلق می‌کند و تو را به جزیره حیرت و سرگردانی می برد. یکی از زیباترین و متمایز ترین ویژگی های بنای مدرسه و مسجد آقا بزرگ این است که گنبدخانه بر روی ۸ پایه عظیم برپا شده؛ زیرا در طرح مساجد قدیمی ایران ایجاد گنبد بر روی پایه‌های آزاد به ندرت دیده می شود. نتیجه عملی اجرای این نوع طرح ؛جریان یافتن هوای خنک در فضای گنبدخانه در فصول گرم و تابستان های داغ منطقه ی کویری است.
سادگی مسجد و مدرسه آنچنان با روح و قلبت سازگار است که زیاده‌روی تزیینات در آن به چشم نمی اید. یک جفت درب نفیس در مدخل اصلی مسجد با کنده کاری و گره چینی و گل میخ تزیین گردیده و میخ های روی درب به تعداد آیات قرآن است. قدم زدن روی زمین گرم این بنا تو را شیفته آن همه بی پیرایگی و سادگی می کند.
حوض آبی مدرسه و درب های کوچک و زیبا تو را به سرنوشت آب و آیینه رهنمون می سازد و تواز آرامش دلپذیر یک روز پاییزی سیراب می شوی.
این پهنه شکوهمند تاریخ که مقارن با دوران پادشاهی محمد شاه قاجار ساخته شده است منسوب به آقا سید متشرعی ملقب به آقا بزرگ است که به هزینه مردی نیکوکار به نام حاج محمد تقی خان و پسرش سر برافراشته و امروز تو را میهمان وسعت لایتناهی خود می‌کند مدرسه و مسجد آقابزرگ نشانه ای راستین از افتخارات تاریخ ما ایرانیان است که با همه سادگی هایش؛ زیباترین تصاویر را به ما می‌شناساند و ما را به کوچه های اصالت دعوت می‌کند.
این پهنه شکوهمند تاریخ که مقارن با دوران پادشاهی محمد شاه قاجار ساخته شده است منسوب به آقا سید متشرعی ملقب به آقا بزرگ است که به هزینه مردی نیکوکار به نام حاج محمد تقی خان و پسرش سر برافراشته و امروز تو را میهمان وسعت لایتناهی خود می‌کند مدرسه و مسجد آقابزرگ نشانه ای راستین از افتخارات تاریخ ما ایرانیان است که با همه سادگی هایش؛ زیباترین تصاویر را به ما می‌شناساند و ما را به کوچه های اصالت دعوت می‌کند.
مسجد و مدرسه آقا بزرگ کتاب اصالت تاریخ ماست …کتاب تاریخی که می‌توان از آن تنفس عشق را به معنای حقیقی دریافت.
