پنجشنبه, ۱۰ آذر ۱۴۰۱

رازهای سر به مهر نقشی از بودن و ماندن ...

(زمان تقریبی خواندن: 4 - 7 دقیقه)
ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 


پایگاه خبری دیدگاه مدیریت _ محمد عرفان صدیقیان

زنده یاد دکتر سید یوسف نیری هنر مند ، سختکوش و دلباخته فرهنگ ایران زمین بود که با جمع آوری مهرهای تاریخی و قدیمی ایران زمین را به دنیای دل انگیز رازهای سر به مهر دعوت می کرد. زندگی و کوشش های وافرش او را به عنوان میراث دار تاریخ ایران زمین معرفی کرده است . مردی که آوازه اش شهرها و مرزها را درنوردیده و جهان را  محصور گنجینه ارزنده خود کرده  است . مردی  که با دقت  و مهارتی بی نظیر  و روحی  زلال و دریایی ، بر سنگ ها، نقاشی از تاریخ  و خاطره و نقشی از بودن و ماندن می زند . مردی از نسل باران و کوه و ترانه...

 لطفا برای آشنایی بیشتر خوانندگان خوب ما، شمه یی از زندگی خود را بیان کنید ؟
درسال 1294 هجری شمسی در خانواده یی قدیمی با شجرنامه هزار ساله متولد شدم . در یازده سالگی زادگاهم «اردستان» را ترک و به تهران آمدم تا تحت سرپرستی فردی برجسته و دانشور از اعضای خانواده به نام دکتر سید ارسطو علاج که خود از پزشکان مشهور تهران بود به تحصیل ادامه دهم . دوران تحصیلی دراز مدت من همزمان در دو شاخه سپری شد .
یکی علوم متداول در مدرسه و دانشگاه و دیگری آموزه های سنتی و هنری و ذوقی نزد آموزگاران مختلف ، آنگونه که پدر
می خواست و تکلیف می کرد و من هم به آن ها مشتاق بودم. هریک از این شاخه ها در زندگی من اثراتی عمیق گذاشت و با وجودم سرشته شد، بدان سان که توانسته ام با بهره گیری از آموخته هایم وظایف دشوار حرفه یی و هر آنچه را که «کارذوقی و عشق» می خوانند به انجام برسانم. بیاد ندارم که در تمامی این سال ها، شب و روزی را فارغ از این دل مشغولی ها به سربرده باشم و یا از مطالعه و مرور هر مقاله و کتابی که به دستم رسیده ، غفلت ورزیده باشم . دوران تحصیلی متوسطه را در دبیرستان دارالفنون گذراندم و پس از آن به دانشکده پزشکی تهران راه یافتم و دوره شش ساله ی دکترای آن را به پایان رساندم و نیز دوره پارازیتولوژی و میکروب شناسی ؛ دوره تشخیص و مبارزه با مالاریا، دوره آموزشی بیماری سل و شیوه های درمانی نوین آن ،دوره تخصص رادیو لوژی و کار با اشعه X  و دوره فشرده فیزیک اتمی را گذراندم .سی سال از عمر خود را در سمت رییس بیمارستان و رییس بهداری در شهرهای زابل ، زاهدان ، بیرجند ، اردستان ، دزفول
و ... به انجام وظیفه گذراندم که مشکل ترین آنها دوازده سال مسوولیت بیمارستان جندی شاپور اهواز بود.

از خاطرات تلخ و شیرین خود، از آن سال های دور بگویید. چه خاطراتی از آن به یاد دارید ؟

در دوران سخت و پر مشقت جنگ دوم جهانی ، تلخ ترین خاطرات زندگی من شکل گرفت . شیوع بیماری های خطرناکی چون سل ، مالاریا ، تیفوس و امراض عفونی در سطح وسیعی از جامعه فقر زده و رنجور آن روزگار از یک سوو کمبود امکانات مالی و دارویی و فقدان سازمان درمانی از دیگر سو ، همه پزشکان شرافتمند و فداکار را در آستانه فروپاشی روحی قرار داده بود . باری پس از تحمل آن سال های سخت خدمات پزشکی ، افتخار بازنشستگی حاصل شد با این آرزو که اوقات عمر مانده خود را یکسره صرف امور دلخواه خود کنم .به جز رشته پزشکی ، در چه زمینه های دیگری به فعالیت مشغول بوده اید ؟آنچه در خارج از حیطه حرفه تخصصی ، یعنی پزشکی فراگرفته بودم ، به طور کلی در سه رشته خلاصه می شد :اول : ادبیات فارسی ، دوم : شناسایی هنرها و هنرمندان ایران  و سوم : آشنایی با نسخ خطی قدیم ایران .

پرداختن به ادبیات فارسی و هنر چه تاثیراتی در زندگی شما از خود به یادگار گذاشته است ؟

در طول زندگی ام پرداختن به ادبیات و هنر همچون مسکنی  اثر بخش ، درد و خستگی را تسکین می داد. این دلبستگی در بیشتر اوقات مرزهای متعارف تفنن را در می نوردید و به عشق می انجامید . عشقی که در پناه سایه آن لذت کشفی تازه و تجربه یی شیرین حس

می شد و رازهای سربه مهر پیشینیان را می گشود.


استاد، خوانندگان تمایل دارند در مورد هنر شما بیشتر بدانند، لطفا در این زمینه توضیحاتی برای دوستدارانتان  بفرمایید ؟

مجموعه ی بزرگی که بیش از دو هزار سال ششصد مهر و سیلندر را شامل می شود.
حاصل  بیش از سی سال تلاش مداوم و صرف هزینه های فراوان و تحمل رنج بسیار در این راه است. این آثار از جای جای این سرزمین گردآوری شده و هم اکنون در موزه ملی ایران نگهداری می شود و تصور می کنم از حیث تنوع و زیبایی و تعداد  و اشکال و قدمت کم نظیر باشد .

آیا خود را فرد موفقی می دانید ؟ علت موفقیت های خودرا در زمینه های مختلف بیان کنید ؟
بله مشوق و محرک اصلی من در جمع آوری این مجموعه علاوه بر ظرافت و زیبایی نهفته در آن، بازخوانی علایق و سلایق مردمانی است که به هیأت نقش هایی لطیف، مبتکرانه و سرشار از قریحه هنری بر سنگهای سخت شده است.
در حقیقت این مهرها بازتاب زندگی مردمان دوران های مختلف تاریخ اند. هر یک از این نقش ها ، پرده ای دل انگیز از حقوق بشری را به نمایش می گذارد بی آن که مخاطب را به دام گزافه گویی های مهم تاریخی در اندازه و فرامین تحمیلی حکم روایان را انعکاس دهد.
این مهره ها از مردم و تمایلاتشان سخن می‌گویند، بی آنکه حکمی صادر کنند، ما را دربرداشت های متنوع و بعضاً متفاوت از نقش‌ها مخیر می سازد.
نقشی در هر زمان تعبیر و توجیه ای جداگانه دارد که باید آن را کشف کرد. این احساسات لذت بخش  چندان خواهد شد وقتی که دریابیم سازندگان مهر ها، با دست افزار های ابتدایی و صرفاً به مدد هنر و هوش سرشار خود به خلق چنین آثاری شگفت‌آوری نایل آمده اند. برخی از این مهرها که به دوره پیش از تاریخ و پیدایش خط تعلق دارند به زبان نقش حقایقی از آن روزگار را باز می گویند حقایق که در هیچ کتابی نمی توان بازیافت.

در مورد بازدید هایی که از این مجموعه به عمل آمده و نیز نمایشگاه های مربوط به این هنر توضیحاتی را  ارایه بفرمایید؟
فرهیختگانی چون پروفسور«گیرشمن» باستان شناس و خاورشناس فرانسوی ، «پروفسورمانور تیسوتوزی»کارشناسیمرکز تحقیقات شرق شناسی داشنگاه رم ، «پروفسور لوکونین»پژوخشگر موزه آرمیتا ، پرفسور «جرج کامرون »زبان شناس دانشگاه و باستان شناس دانشگاه میشیگان و دکتر «ریچارد فرای» استاد شرق شناس دانشگاه هاروارد از این مجموعه در موزه ملی ایران بازدید کرده اند . این مجموعه پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در کنگره ایران شناسی شهر رم به نمایش درآمده  و تاکنون مطالب و مقالاتی پیرامون آن در نشریات داخلی و خارجی منتشر شده است . در چند کتابی که درباره مهرها در اروپا چاپ شده و بدست من رسیده است ، آن را به نام «کلکسیون نیری» معرفی کرده اند .

استاد در ساخت این مهرها از چه مصالحی استفاده شده است ؟

در ساخت این مهرها که حاصل ذوق هنر همه ی مردم است، علاوه بر سنگ های سخت و کمیاب و قیمتی از گل ، گچ خالص یا مخلوط با گل ، استخوان ، عاج ، شیشه ، مرجان ، صدف و ندرتا چوب یا فلزات استفاده شده است. مهر به عنوان یک نشان و علامت لفظی ، به جای امضاء همچنین برای یادگار ویاد بود ، محفوظ نگهداشتن مطبوعات و  بست های امانات ، ضمانت و اطمینان بخشی خرید و محاسبه «گل پخته یا اثر مهر در موارد معدود با کارکرد مشابه به سکه یا صورتحساب مورد استفاده واقع می شده است».

استاد لطفا، پیرامون تنوع مهرها، بریمان مطالبی ارایه بفرمایید ؟
تنوع ادواری مهرها قابل توجه است . مهرهای پیش ازتاریخ ، نقش هایی نامنظم دارند. مهرهای دوران هخامنشی مخروطی شکل هستند. نقش مهرهای دوره اشکانی بعضا بر نگین ها حک شده است. مهرهای دوره ساسانی اغلب نیم کره های کوچک منقوش است و مهرهای پس از انقلاب نیز با خطوط کوهی ، نسق ، ثلث ، نستعلیق و  یا نقاشیخط آراسته شده اند که مظهر خطوط و جملات است .

استاد، در پایان ضمن تشکر مجدد از حضورتان در این گفت و گو، اگر سخن ناکفته یی درباره این مجموعه کم نظیر باقی مانده است، باگوش جان آماده شنیدن هستیم.
فقط می توانم بگویم که با مطالعه دقیق تر نقش های متنوع این مهرها می توان به زوایای نامکشوف رفتارها، باورها، سلیقه ها، و خواسته های فردی و اجتماعی جوامع نقبی زد و نانوشته ها و ناگفته های ادوار کهن را خواند  و شنید . این مجموعه در واقع کتاب ناخوانده ی ادوار پیش از کشف خط است که اکنون باهمت «سازمان میراث فرهنگی کشور»بخشی از این گنج بایسته ارمغان دیدگاه بصری پژوهندگان و صاحب نظران شده است.

didlogo.png
پایگاه خبری–تحلیلی دیدگاه مدیریت با اعتقاد قلبی و عمیق به ارزش های راستین الهی، اسلامی و انسانی می کوشد تا با انتشار اخبار و نوشته های متقن و مستند، رسانه و مرجعی امین و شایسته برای مردم عزیز و گرانقدر ایران اسلامی باشد.ما با تکیه بر قلم و دوربین هنرمندان، نویسندگان، خبرنگاران و پژوهشگران خود می خواهیم در مسیر تحول آفرینی نقشی برجسته از آفرینش و بالندگی به یادگار بگذاریم و بشارت دهنده آگاهی، دانایی و دانستن باشیم.دراین راه پرفراز و نشیب وامدار هیچ حزب و گروه سیاسی نبوده و فقط به آرمان های بلند و متعالی نظام و کشور می اندیشیم.
© Copyright 2022 سایت خبری تحلیلی دیدگاه مدیریت. All Rights Reserved.

Search